Carignan

Carignan is een blauwe druif met Spaanse wortels die is uitgegroeid tot een van de meest aangeplante rode druiven ter wereld. De druif komt oorspronkelijk uit Spanje en is vernoemd naar de wijngemeente Cariñena. In Spanje kom je haar ook tegen onder de namen Mazuelo en Samsó, in Sardinië heet ze Carignano. Vanuit haar oorsprongsgebied verspreidde de druif zich richting Zuid-Frankrijk, waar ze decennialang de ruggengraat vormde van eenvoudige, hoogproductieve wijn. Dat verleden als bulkdruif hangt Carignan nog steeds een beetje aan, maar in de handen van een gedreven wijnmaker met oude stokken en lage opbrengsten levert ze juist verrassend verfijnde, karaktervolle wijn op. Wil je weten uit welke regio’s de flessen in ons assortiment komen en wat daar de bodem en het klimaat mee te maken hebben, kijk dan op de pagina’s van de betreffende gebieden zoals Aragon.

Wat is Carignan?

Carignan is een dikschillige, laatrijpende druif die van oorsprong thuishoort in het warme, droge Middellandse Zeegebied. De schil is dik en donker, wat zorgt voor veel kleurstof en een fors aandeel tannine en zuur in het glas. Van nature is de plant bijzonder productief: bij een hoge opbrengst per hectare levert Carignan grote hoeveelheden druiven, maar wel met minder concentratie en een ruwere structuur. Juist daarom kiezen serieuze producenten voor stevig snoeien en voor oude, laagproductieve stokken, waarmee de druif een heel ander, veel rijker gezicht laat zien. Je herkent Carignan dan ook niet aan één vast profiel, maar aan een grote bandbreedte tussen een rauwe, wat rustieke basisversie en een geconcentreerde, gelaagde topversie van oude wijnstokken.

Hoe smaakt Carignan?

Het meest kenmerkende aan Carignan is de combinatie van hoge zuurgraad en aanwezige, soms wat stroeve tannine. In de neus en smaak vind je donker fruit zoals zwarte kers en pruim, aangevuld met kruidige tonen van tijm en peper, en regelmatig een vleugje leer, aarde of laurier. Bij eenvoudigere, hoogproductieve versies proef je vooral die stevige, wat strenge kant met veel zuur en grip. Kom je een Carignan van oude wijnstokken tegen, dan verschuift het beeld: het fruit wordt rijper en ronder, de tannine zachter, en er kan een kruidig-bloemige laag bijkomen die aan gedroogde viooltjes doet denken. Deze variatie is precies waarom het zo lastig is om Carignan in één zin te vangen; de druif verandert sterk mee met opbrengst, leeftijd van de stok en de manier van vinifiëren.

Waar wordt Carignan verbouwd?

Het grootste deel van de wereldwijde Carignan-aanplant staat in Zuid-Frankrijk, met name in Languedoc-Roussillon, en in delen van Spanje. In Frankrijk vind je de druif terug in bekende appellaties als Corbières, Fitou, Saint-Chinian en Minervois, en ook in de Rhônevallei en Provence. In Spanje ligt het zwaartepunt tegenwoordig in Catalonië, waar de druif in Priorat onder de naam Samsó juist wordt gekoesterd als hoofdrolspeler op de kenmerkende leisteenbodems. Daarnaast duikt Carignan op in kleinere hoeveelheden in landen als Chili, Argentinië, Californië, Zuid-Afrika en Australië, vaak dankzij oude aanplant uit een verder verleden. Wil je meer weten over wat een specifieke bodem of klimaat betekent voor de wijn in je glas, dan verwijzen we je graag naar de pagina van de betreffende regio, zoals Aragon of Priorat.

Hoe wordt Carignan gevinifieerd?

De manier van vinifiëren maakt bij Carignan echt het verschil, misschien wel meer dan bij welke andere druif. Bij een klassieke, volledige gisting op de schil ontstaat een kleurrijke wijn met nadrukkelijke tannine en zuur, die vaak wat tijd nodig heeft om zich te settelen. Veel producenten in de Languedoc kiezen daarom voor koolzuurmaceratie, een techniek die ook bekend is uit de Beaujolais, waarbij hele trossen gisten in een zuurstofarme omgeving. Dat proces temt de stugge tannine en brengt fris, sappig fruit naar voren, waardoor de wijn eerder toegankelijk is. Bij wijnen van oude, laagproductieve stokken wordt vaker gekozen voor een klassiekere, langere maceratie en soms rijping op eikenhouten vaten, wat een dieper, aardser en kruidiger karakter met zachtere tannine oplevert. Vrijwel altijd wordt Carignan bovendien geblend, meestal met Grenache, Syrah, Mourvèdre of Cinsault, omdat haar zuur en tannine een uitstekend skelet vormen voor de zachtere, fruitigere kant van die druiven.

Waar past Carignan bij?

Door de stevige zuurgraad en aanwezige tannine is Carignan een dankbare metgezel bij hartige, wat rijkere gerechten. Denk aan stoofschotels met lamsvlees of rundvlees, gegrild vlees met Provençaalse kruiden, of gerechten met tapenade en olijfolie die de kruidige, mediterrane toon van de wijn oppakken. Ook bij gerijpte kaas en charcuterie doet de combinatie van zuur en tannine goed werk, omdat het vet in het gerecht de structuur van de wijn verzacht. Ga je voor een lichtere, carbonisch gevinifieerde Carignan, dan werkt die net zo goed bij eenvoudiger, fruitiger gerechten zoals een stevige salade met gegrilde groenten of een lichte pastasaus.

Waar let je op bij het kiezen van Carignan?

De grootste valkuil bij Carignan is denken dat elke fles hetzelfde karakter heeft. Een wijn van jonge, hoogproductieve stokken kan behoorlijk rechtlijnig en scherp zijn, terwijl een cuvée van oude wijnstokken juist diepte en souplesse laat zien; check daarom of er iets over de leeftijd van de wijngaard of het label ‘vieilles vignes’ vermeld staat. Let ook op of de Carignan solo is gevinifieerd of onderdeel is van een blend: als hoofddruif vraagt ze vaak nog wat flesrijping om haar tannine te laten bezinken, terwijl ze in een blend met Grenache of Syrah al vanaf jonge leeftijd soepel kan drinken. Een andere factor om op te letten is de vinificatiemethode; koolzuurmaceratie geeft een fris, fruitig glas dat je al vroeg kunt openen, terwijl een klassieke, langere maceratie om wat meer geduld vraagt. Ten slotte bepalen ook het handwerk in de wijngaard en het bewust laag houden van de opbrengst sterk hoeveel concentratie en raffinement je in het glas terugvindt.

Veelgestelde vragen

Is Carignan droog of zoet?

Carignan wordt vrijwel altijd droog gevinifieerd. Het fruit kan bij rijpere, zuidelijke stijlen wel heel rijp en vlezig overkomen, maar dat komt door de concentratie van het fruit en niet door restsuiker in de wijn.

Op welke temperatuur schenk je Carignan?

Een lichtere, carbonisch gevinifieerde Carignan komt het best tot zijn recht rond de 14 tot 16 graden, zodat het frisse fruit voorop blijft staan. Een stevigere, klassiek gevinifieerde Carignan van oude stokken mag iets warmer, tussen de 16 en 18 graden, zodat de kruidige en aardse tonen zich goed kunnen ontplooien.

Welk glas past bij Carignan?

Een groot, buikig rood glas met een wat wijdere kelk helpt om de stevige tannine te temperen en geeft de kruidige aroma’s de ruimte om te openen. Bij een lichtere, fruitige stijl kan een iets kleiner glas juist helpen om de frisheid en het fruit geconcentreerd te houden.

Hoe lang kun je Carignan bewaren?

Een eenvoudige, carbonisch gevinifieerde Carignan drink je het liefst binnen een paar jaar, wanneer het fruit nog op zijn best is. Een geconcentreerde versie van oude wijnstokken, met stevige tannine en structuur, kan daarentegen jarenlang verder rijpen en wint vaak aan complexiteit in de fles.

Met welke druiven wordt Carignan geblend?

De meest gebruikte partners zijn Grenache, Syrah, Mourvèdre en Cinsault; samen met Grenache en Syrah vormt Carignan in de Languedoc regelmatig de basis van bekende blends. Ook combinaties met Cabernet Sauvignon of Merlot komen voor, vooral in modernere stijlen. De tannine en zuurgraad van Carignan geven zo’n blend een stevig skelet, terwijl de blendpartners vaak juist zachtheid en fruit toevoegen.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In de Languedoc zie je doorgaans de meest toegankelijke stijl, vaak dankzij koolzuurmaceratie, met fris rood en donker fruit en een kruidige, mediterrane ondertoon. In Priorat, waar de druif onder de naam Samsó juist wordt gewaardeerd, levert diezelfde druif op leisteenbodem veel geconcentreerdere, mineralere wijnen met een stevigere tanninestructuur. Voor de exacte invloed van bodem en klimaat op deze stijlverschillen verwijzen we je door naar de pagina’s van de afzonderlijke regio’s.