Grenache

Wat is Grenache?

Grenache is een van de meest aangeplante blauwe druivenrassen ter wereld, met wortels in het noordoosten van Spanje. Daar heet de druif Garnacha, en die naam hoor je in Spaanse wijnstreken nog dagelijks. De druif reisde eeuwen geleden mee naar Zuid-Frankrijk en groeide daar uit tot een onmisbare speler in de wijnbouw rond de Rhône, de Provence en de Languedoc. Onder andere namen als Cannonau op Sardinië of Alicante in Toscane duikt hetzelfde ras nog op andere plekken op.

Grenache heeft een dunne schil met weinig kleurstof, wat de druif van nature geschikt maakt voor lichte rode wijnen en rosé. Tegelijk kan de druif bij volledige rijping veel suiker opbouwen, wat resulteert in een stevig alcoholpercentage. Je ziet Grenache zelden alleen op een etiket staan: het is van oudsher een druif die schittert in gezelschap van andere rassen.

Hoe smaakt Grenache?

Denk bij Grenache aan rijp rood fruit: aardbei, framboos en kers, soms met een vleugje sinaasappelschil. Daar bovenop vind je vaak een kruidig accent van witte peper, kaneel of een subtiele hint van drop. Naarmate de wijn ouder wordt, verschuift dat fruit richting hartigere tonen van leer en gedroogde kruiden.

De zuren zijn doorgaans mild en de tannines zacht, wat Grenache een zachte, ronde mondgevoel geeft. Toch is er een grote bandbreedte: een lichtvoetige rosé van deze druif is een wereld van verschil met een geconcentreerde rode wijn van oude stokken. In de beste uitvoeringen, zoals je die in Châteauneuf-du-Pape aantreft, proef je zowel de elegantie die aan pinot noir doet denken als de kruidige diepgang die je eerder van syrah verwacht.

Waar wordt Grenache verbouwd?

Grenache voelt zich het meest thuis in warme, droge klimaten en staat erom bekend goed tegen hitte en droogte te kunnen. In Spanje is het na Tempranillo de meest verbouwde blauwe druif, met Priorat als absolute uithangbord en Rioja, Navarra en Somontano als andere belangrijke tehuizen. Voor de bodem en het klimaat van die streken verwijzen we je graag door naar de categoriepagina’s Priorat en Rioja.

In Frankrijk is Grenache al generaties lang bepalend voor de wijnen uit de zuidelijke Rhône, de Provence, de Roussillon en de Languedoc. Ook daarbuiten heeft de druif terrein gewonnen, met aanplant in Australië, Californië en Zuid-Amerika. Meer over de klimatologische achtergrond van die gebieden vind je op de bijbehorende regiopagina’s, zoals Australië.

Hoe wordt Grenache gevinifieerd?

Doordat de schil dun is en weinig kleurstof bevat, kiezen wijnmakers bewust hoe lang ze op de schillen laten macereren. Voor rosé wordt de most vaak al na korte schilcontact van de schillen gescheiden, zodat de wijn licht van kleur blijft maar toch fruitig van smaak wordt. Voor rode wijn kan een langere maceratie juist meer kleur, structuur en tannine opleveren, al blijft Grenache van nature een druif met een gematigde tanninestructuur.

Omdat de druif van zichzelf weinig kleur en middelmatige zuren meebrengt, wordt Grenache in Frankrijk vrijwel altijd geblend, bijvoorbeeld met syrah en mourvèdre in de bekende GSM-stijl. In Spanje zie je vaker een monocépage, zeker in Priorat, waar de druif zonder hulp van andere rassen op eigen kracht complexiteit laat zien. Vatrijping in eikenhout voegt bij sommige stijlen tonen van vanille en toast toe, terwijl andere producenten juist voor een fris, fruitgedreven karakter kiezen zonder hout. Hoeveel structuur en bewaarpotentieel een fles krijgt, hangt sterk af van de opbrengst per hectare en de hoeveelheid handwerk in de wijngaard en kelder.

Waar past Grenache bij?

Een fruitige, kruidige rode Grenache is een prettige metgezel bij gegrild vlees, denk aan lamskoteletjes of kip van de barbecue, en bij stevig gekruide stoofschotels. De kruidigheid van de druif sluit ook goed aan bij gerechten met mediterrane kruiden zoals tijm en rozemarijn. Rosé op basis van Grenache is dan weer verrassend veelzijdig: licht genoeg voor een zomerse lunch, maar met genoeg pit voor een bord met gegrilde groenten of lichte vleesgerechten.

Rijpere, meer geconcentreerde stijlen met wat leer en kruidnagel in de afdronk vragen om iets krachtiger eten, zoals wild of langzaam gegaard vlees. Laat je bij twijfel leiden door de stevigheid van het gerecht: hoe krachtiger de saus of marinade, hoe steviger de Grenache mag zijn.

Waar let je op bij het kiezen van Grenache?

Een veelgemaakte fout is denken dat alle Grenache hetzelfde smaakt. Een lichte rosé uit de Provence en een geconcentreerde rode wijn van oude stokken uit Priorat delen weinig meer dan de druivennaam. Kijk daarom niet alleen naar het druivenras, maar ook naar de streek en, waar vermeld, het percentage Grenache in de blend.

Let ook op de leeftijd van de wijnstokken. Oude, laagproducerende stokken geven doorgaans meer concentratie en diepgang, terwijl jonge aanplant vaak een toegankelijkere, fruitigere stijl oplevert. Vraag jezelf af of je een wijn zoekt om nu vrolijk bij de lunch te drinken, of eentje die baat heeft bij nog wat jaren op de fles. Bedenk daarnaast dat blendpartners als syrah of mourvèdre de smaak flink kunnen sturen: meer syrah brengt doorgaans extra kruidigheid en structuur, meer mourvèdre voegt aardsere, stevigere tonen toe.

Veelgestelde vragen

Is Grenache droog of zoet?

Grenache wordt overwegend droog gevinifieerd, zowel als rode wijn als rosé. Doordat de druif van nature veel fruit en een zekere zoetigheid in de smaak suggereert, wordt hij soms ten onrechte voor licht zoet aangezien, terwijl de restsuiker in de meeste flessen minimaal is.

Op welke temperatuur schenk je Grenache?

Een lichte rosé van Grenache komt het best tot zijn recht goed gekoeld, rond de 8 tot 10 graden. Voor rode Grenache geldt een iets hogere temperatuur dan kamertemperatuur vaak doet vermoeden: schenk rond de 15 tot 17 graden, zodat het fruit fris blijft en de alcohol niet te dominant wordt.

Welk glas past bij Grenache?

Een licht bolvormig glas met een niet al te grote opening werkt goed bij rode Grenache: het concentreert het fruit zonder de kruidige tonen te laten wegwaaien. Voor rosé volstaat een slanker wit- of roséglas, dat de frisheid en het aroma mooi bij elkaar houdt.

Hoe lang kun je Grenache bewaren?

De meeste Grenache, zeker rosé en toegankelijke rode stijlen, drink je het prettigst binnen enkele jaren na aankoop. Geconcentreerde wijnen van oude stokken, zoals sommige flessen uit de zuidelijke Rhône of Priorat, kunnen juist tientallen jaren meegaan, al hangt dat sterk af van de producent en de gekozen vinificatie.

Met welke druiven wordt Grenache geblend?

In Frankrijk zie je Grenache vaak samen met syrah en mourvèdre, de beroemde GSM-combinatie, en soms aangevuld met cinsault of carignan. In Spanje duikt de druif regelmatig op naast tempranillo, terwijl witte Grenache-varianten weer gecombineerd worden met druiven als clairette of roussanne.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

Spaanse Garnacha is doorgaans krachtiger en geconcentreerder, met veel rijp fruit en specerijen, vooral in gebieden als Priorat. Franse Grenache oogt vaak wat elegantere en kruidiger dankzij de traditie van blenden met syrah en mourvèdre. Voor de precieze invloed van bodem en klimaat op die stijlverschillen verwijzen we je naar de betreffende regiopagina’s, zoals Priorat.