Monastrell

Wat is Monastrell?

Monastrell is een blauwe druivensoort met een dikke schil, sappig vruchtvlees en van nature een flinke lading suiker en tannine. Die combinatie levert wijnen op met veel kleur, structuur en een stevig alcoholpercentage. In Frankrijk ken je haar als Mourvèdre, in delen van de Nieuwe Wereld duikt de naam Mataro op, maar het gaat steeds om dezelfde druif. Vermoedelijk is ze vernoemd naar Murviedro, een plaatsje bij Valencia, en vanuit Spanje reisde ze mee naar Zuid-Frankrijk en later naar warme wijnstreken elders in de wereld.

Je herkent Monastrell aan haar veelzijdigheid: ze levert stevige rode wijnen, maar ook levendige rosé en, in mindere mate, zoete stijlen. In blends brengt ze kleur, tannine en een hartig randje mee, en juist daarom duikt ze zo vaak op naast Grenache en Syrah in Rhôneblends en Zuid-Franse wijnen.

Hoe smaakt Monastrell?

Monastrell is een druif met karakter. Je proeft donker fruit zoals bramen, zwarte bessen en pruim, vaak gevolgd door kruidige en hartige tonen: peper, leer, tabak, soms een vleugje drop of gedroogd vlees. Jong kan de wijn wat gesloten en zelfs een tikje rustiek ruiken; met wat lucht of na verloop van jaren ontvouwt zich een rijkere, zachtere kant met leer en gedroogd fruit. De tannines zijn doorgaans stevig en de afdronk lang, met een zuurgraad die de kracht in balans houdt.

In rosévorm gooit Monastrell het over een andere boeg: fris, fruitig en toch met wat meer body dan je van een lichte rosé zou verwachten, dankzij de dikke schil van de druif. Als onderdeel van een cava of andere mousserende wijn levert ze kleur en een stevig fruitig fundament.

Waar wordt Monastrell verbouwd?

Monastrell voelt zich het meest thuis in warme, droge streken met veel zonuren, waar ze langzaam en volledig kan rijpen. In Spanje vind je haar vooral in het zuidoosten, in gebieden als Jumilla, Yecla en Alicante, en ook op Ibiza wordt ze met succes geteeld. Hoe deze druif zich precies gedraagt, hangt sterk samen met klimaat en bodem van de plek waar ze staat; dat verhaal hoort thuis op de pagina’s over Jumilla, Alicante en Ibiza als wijnstreek. In Frankrijk is Mourvèdre onmisbaar in de zuidelijke Rhône en de Provence, met Châteauneuf-du-Pape en Bandol als bekendste namen.

Hoe wordt Monastrell gevinifieerd?

In de kelder vraagt Monastrell om een zorgvuldige hand. De druif is gevoelig voor oxidatie en kan bij onzorgvuldige verwerking wat reductieve, gesloten aroma’s ontwikkelen, dus timing en temperatuurbeheersing tijdens de vergisting zijn belangrijk. Vergeleken met bijvoorbeeld Cabernet Sauvignon neemt Monastrell de smaken van eikenhout minder gemakkelijk over, waardoor wijnmakers vaak kiezen voor grotere of oudere vaten, of voor helemaal geen hout, om het eigen fruitkarakter overeind te houden.

Voor rosé wordt de schil maar kort met het sap in contact gelaten, net genoeg om kleur en een vleugje tannine mee te geven zonder de frisheid te verliezen. Voor de stevige rode stijlen laat men de schillen juist langer macereren, soms gevolgd door rijping op vat, waardoor de wijn ronder wordt en de rauwe kanten van de tannine afslijpen. Hoeveel handwerk, welk rendement per hectare en hoe lang er wordt gerijpt, verschilt sterk per producent en dat bepaalt uiteindelijk ook het karakter van de fles die je in handen hebt.

Waar past Monastrell bij?

De stevige structuur en het rijke fruit van Monastrell vragen om een tegenspeler op het bord met een beetje gewicht. Denk aan geroosterd of gegrild vlees, wild, stoofschotels met mediterrane kruiden of een stevig gevulde worst. Ook vette gerechten met een uitgesproken smaak, zoals lamsrack met rozemarijn, doen het goed naast een glas rode Monastrell. De roséversie is juist geschikt voor lichtere zomerkost: gegrilde vis, tapas of iets met knoflook en kruiden.

Waar let je op bij het kiezen van Monastrell?

Een veelgemaakte fout is Monastrell te vroeg opentrekken en meteen serveren; juist deze druif profiteert van wat lucht om haar kruidige, soms wat gesloten aroma’s open te laten bloeien. Let ook op of je een jonge, fruitige stijl in handen hebt of een exemplaar met houtrijping: dat maakt nogal wat verschil in de glas- en serveerkeuze die je maakt. Bij blends is het de moeite waard te kijken welke druiven zijn meegeblend, want Grenache voegt zoetere fruittonen toe en Syrah brengt juist meer specerij en kracht mee.

Kijk daarnaast naar de streek van herkomst. Een Spaanse Monastrell uit Jumilla of Alicante is doorgaans krachtiger en directer dan een Franse Mourvèdre uit de Rhône, die vaak wat verfijnder overkomt door de andere blendpartners en werkwijze. Twijfel je tussen twee flessen, kies dan op basis van het moment: een jonge, fruitige stijl voor alledaags plezier, een rijpere of houtgelagerde versie voor bij een uitgebreider diner.

Veelgestelde vragen

Is Monastrell droog of zoet?

De meeste Monastrell-wijnen die je tegenkomt zijn droog, zowel de rode als de roséversies. Er bestaan ook zoete stijlen, gemaakt van overrijpe druiven, maar dat is eerder uitzondering dan regel en hangt sterk af van de producent.

Op welke temperatuur schenk je Monastrell?

Een volle, houtgerijpte Monastrell komt het beste tot zijn recht rond 16 tot 18 graden. Een jongere, fruitige rode wijn zonder houtrijping mag iets koeler, rond 15 graden. Rosé van Monastrell schenk je gekoeld, ergens tussen de 8 en 12 graden.

Welk glas past bij Monastrell?

Kies voor een groot, buikig glas voor de rode wijnen; dat geeft de wijn ruimte om te ademen en laat de kruidige, fruitige aroma’s beter tot hun recht komen. Voor de rosé volstaat een iets slanker glas, dat de frisheid vasthoudt.

Hoe lang kun je Monastrell bewaren?

Dat hangt sterk af van de stijl en de producent. Een jonge, fruitgerichte Monastrell drink je het beste binnen enkele jaren na aankoop, terwijl geconcentreerde, houtgerijpte versies uit bijvoorbeeld Jumilla of Bandol wel tien jaar of langer kunnen rijpen en daarbij aan complexiteit winnen.

Met welke druiven wordt Monastrell geblend?

Grenache en Syrah zijn de klassieke partners, samen vormen ze de basis van veel Rhôneblends en Zuid-Franse wijnen. Ook combinaties met Cabernet Sauvignon, Tempranillo of Carignan komen voor, net als het gebruik van Monastrell in cava samen met witte druiven als Macabeo en Xarel-lo.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In Spanje, met name in Jumilla en Yecla, levert Monastrell doorgaans krachtige, directe wijnen met veel rijp donker fruit. In Frankrijk, waar de druif Mourvèdre heet, ontstaan in de Rhône en de Provence vaak gelaagdere blends met meer kruidigheid en finesse, mede dankzij de combinatie met Grenache en Syrah. Ook binnen Spanje lopen de stijlen uiteen: vergelijk gerust een fles uit Jumilla met een uit Alicante of van Ibiza om die verschillen zelf te proeven.