Viognier

Wat is Viognier?

Viognier is een witte druif die zijn wortels heeft in de noordelijke Rhône, waar de kleine appellatie Condrieu al eeuwenlang met deze druif wordt geassocieerd. De oorsprong van de druif ligt op de steile, granieten hellingen van Condrieu in de noordelijke Rhônevallei, waar de teelt mogelijk al sinds de Romeinse tijd plaatsvindt. De druif kende een moeilijke periode: Viognier was lange tijd zeldzaam omdat de teelt lastig is en de druif gevoelig is voor ziektes, en raakte in de twintigste eeuw zelfs bijna in de vergetelheid. Pas vanaf de jaren tachtig en negentig herontdekten wijnmakers de druif, waarna Viognier wereldwijd terrein heeft gewonnen. Vandaag de dag vind je de druif niet alleen in Frankrijk, maar ook in de Nieuwe Wereld, en binnen ons assortiment duikt Viognier op in monocépage-wijnen én in blends, zoals bij Boekenhoutskloof, waar hij samen met Cabernet Sauvignon, Cinsault, Grenache en Syrah wordt verwerkt.

Hoe smaakt Viognier?

Viognier is een aromatische druif met een geheel eigen signatuur. Je herkent hem vooral aan sterk bloemige aroma’s zoals bloesem, gecombineerd met steenvruchten als perzik en abrikoos, en vaak ook een vleugje honing. De structuur is minstens zo kenmerkend als het aroma. Viognier is nooit heel strak van zuur, omdat de zuren van nature laag tot gemiddeld zijn, wat samen met de zachte textuur en het florale karakter verklaart waarom deze wijnen zo toegankelijk worden gevonden. Dat brengt wel een addertje onder het gras met zich mee: de druif ontwikkelt vrij snel veel suikers, waardoor de body en het alcoholpercentage kunnen doorschieten naar een vrij zware, weelderige stijl. Bij houtrijping verschuift het aromaprofiel nog verder. Houtrijping kan aanvullende aroma’s als vanille en jasmijn naar boven brengen. Als sommelier vind ik dat laatste een precisiewerkje: te veel hout en de druif verliest net dat frisse, bloemige randje dat haar juist onderscheidt van een houtgerijpte Chardonnay.

Waar wordt Viognier verbouwd?

De bakermat blijft Condrieu, waar de druif de belangrijkste rol speelt binnen de meest beroemde en traditionele wijnen van deze druif. In de rest van Frankrijk duikt Viognier op in de Languedoc en de Pays d’Oc, en in kleine hoeveelheden in Côte-Rôtie, waar naast de rode Syrah tot twintig procent Viognier is toegestaan. Buiten Frankrijk heeft de druif zich stevig gevestigd. Australië is een belangrijke speler, vooral in South Australia en Victoria, waar net als in Californië vaak een rijpere, vollere stijl wordt gemaakt. Ook Zuid-Afrika produceert steeds meer kwaliteitswijnen op basis van Viognier, terwijl Chili en Argentinië succesvol experimenteren dankzij hoge zonuren die volle, aromatische wijnen opleveren. Hoe klimaat en bodem precies doorwerken in stijl, lees je op de bijbehorende regiopagina’s, zoals Australië, Chili en Argentinië.

Hoe wordt Viognier gevinifieerd?

De meeste Viognier wordt droog gevinifieerd, al bestaan er uitzonderingen. De wijnen variëren van droog tot halfzoet, maar het merendeel is droog met een rijke body. In Condrieu zelf zie je twee benaderingen naast elkaar: een fris, in inox vergist type dat de florale kant benadrukt, en een variant die op eikenhout rijpt. De wijnen worden meestal vergist in roestvrijstalen tanks, maar er wordt ook houtgerijpte Viognier gemaakt. Wijnmakers die voor hout kiezen, doen dat met een lichte hand. In de AOC Condrieu, volledig gewijd aan Viognier als monocépage, wordt soms houtrijping toegepast voor een vanilletoon, maar blijven wijnmakers alert om de bloemige tonen niet te laten verdwijnen. Bij de oogst ligt de moeilijkheid niet in het suikergehalte, maar in het juiste aromatische rijpingsmoment; te vroeg oogsten geeft frisse maar vlakke wijn, te laat oogsten juist te veel alcohol en te weinig spanning. Contact met de gistcellen na de gisting, zoals bij enkele van onze Viogniers uit warmere klimaten, geeft extra rondeur en een romige afdronk zonder dat er hout nodig is.

Waar past Viognier bij?

Door de combinatie van bloemige geur, volle body en milde zuren is Viognier een prettige metgezel bij gerechten die zelf ook wat body hebben. Gevogelte, kalfsvlees en romige sauzen doen het goed, net als geroosterde witvis of een curry met room. Bij de gekruide, licht exotische richting werkt de druif verrassend soepel. Doordat de wijn uitgesproken en vaak bloemig van karakter is, combineert Viognier goed met oosterse gerechten. Een gerijpte, houtgelagerde Viognier vraagt om iets stevigers dan een frisse, jonge versie uit inox, dus laat de stijl van de wijn leidend zijn voor wat je erbij zet.

Waar let je op bij het kiezen van Viognier?

De belangrijkste valkuil bij Viognier is verwarring met Chardonnay. Beide druiven kunnen vol en romig zijn, maar Viognier onderscheidt zich door een uitgesprokener bloemig en fruitig aromaprofiel, terwijl Chardonnay vaker neutraler van geur is en meer op de vinificatie leunt voor karakter. Let bij het kiezen op de gistingsmethode: een Viognier die volledig in inox is vergist, blijft dichter bij het pure druifkarakter, terwijl een variant met houtrijping of gistcelcontact een bredere, romigere wijn oplevert. Het rijpingsmoment van de druif tijdens de oogst is bepalend voor de balans tussen body en frisheid, en dat verschilt sterk per producent en klimaat. Blends met Viognier, zoals de Chocolate Block of de Coco Rotie, gebruiken de druif vaak in een klein aandeel om een rode wijn een aromatische en zijdezachte laag te geven; wil je puur het karakter van de druif proeven, kies dan voor een monocépage zoals de Flore et Sens of de Harmonie Viognier.

Veelgestelde vragen

Is Viognier droog of zoet?

De meeste Viognier is droog. Er bestaan halfzoete varianten, vooral traditioneel in Condrieu, maar dat is tegenwoordig de uitzondering. Bij twijfel kun je het beste de productomschrijving van de specifieke wijn raadplegen, want dit verschilt per producent.

Op welke temperatuur schenk je Viognier?

Schenk een lichtere, frisse Viognier rond de 8 tot 10 graden. Een vollere, houtgerijpte versie komt beter tot zijn recht bij 10 tot 12 graden, zodat de romige textuur en de florale aroma’s zich rustig kunnen ontvouwen zonder dat de alcohol te dominant wordt.

Welk glas past bij Viognier?

Kies een glas met een iets breder bolvormig kelkje, zoals je ook voor een volle Chardonnay zou gebruiken. Dat geeft de bloemige en fruitige aroma’s de ruimte om te ontwikkelen. Een te smal glas drukt het aroma juist samen en benadrukt vooral de alcohol.

Hoe lang kun je Viognier bewaren?

De meeste Viognier drink je het liefst binnen twee tot drie jaar na de oogst, omdat de druif vooral leeft van haar frisse, bloemige aroma’s die na verloop van tijd vervagen. Topwijnen uit Condrieu met body en structuur kunnen wel enkele jaren langer meegaan, maar dat hangt sterk af van de producent en de wijze van vinificatie.

Met welke druiven wordt Viognier geblend?

Viognier wordt vaak samen met Marsanne en Roussanne gebruikt, en in het zuiden van Frankrijk ook met Grenache Blanc. In rode wijnen duikt de druif op naast Syrah, zoals in Côte-Rôtie, om kleur te stabiliseren en een aromatische lift te geven. In ons assortiment zie je dat patroon terug in blends met Syrah, Grenache en Cinsault.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

Condrieu staat voor de meest verfijnde, aromatische stijl met een fijne balans tussen romigheid en frisheid. Australische Viognier staat juist bekend om een weelderige textuur met intense aroma’s van abrikoos, gember en bloemen, vaak met een subtiele kruidigheid. Wijnen uit warmere Nieuwe Wereld-gebieden zijn doorgaans voller en directer in het fruit, terwijl Franse Viognier meer terughoudendheid en mineraliteit toont. Voor de precieze invloed van klimaat en bodem verwijzen we je door naar de betreffende regiopagina.