Rolle

Rolle is de naam die je in Zuid-Frankrijk tegenkomt voor een witte druif die verder in de wijnwereld vooral bekend staat als Vermentino. In de Provence, langs de Rhône en op Corsica spreken wijnmakers liever van Rolle, terwijl je in Italië dezelfde druif Vermentino, Pigato of Favorita hoort noemen, afhankelijk van de streek. Deskundigen zijn het niet volledig eens over de precieze verwantschap tussen al die namen, maar de gangbare opvatting is dat het om dezelfde druif gaat die zich onder verschillende lokale benamingen door het westelijke Middellandse Zeegebied heeft verspreid. Waar de druif precies vandaan komt, blijft onderwerp van discussie; sommige bronnen wijzen richting Spanje, andere richting Italië, en niemand kan het met zekerheid zeggen.

Bij The Online Sommelier vind je Rolle terug als onderdeel van rosé-blends, onder meer in wijnen van Château Miraval en Château Val Joanis, waar de druif samen met Cinsault, Grenache en Syrah wordt versneden. Rolle speelt in dit soort blends vaak een bescheiden maar belangrijke rol: hij levert frisheid en een aromatische laag die de andere druiven niet altijd van nature hebben.

Wat is Rolle?

Rolle is een witte druivensoort met een dunne schil en een middelgrote tros, die van nature laat rijpt. Dat late karakter betekent dat de druif tijd nodig heeft om zijn volledige aromatische potentieel te ontwikkelen, iets wat in koelere jaren tot uitdagingen kan leiden. De druif is redelijk goed bestand tegen droogte, maar kwetsbaar voor schimmelziekten zoals echte meeldauw, vooral in vochtige periodes. Dat maakt Rolle een druif die gedijt bij een droog, zonnig klimaat met voldoende ventilatie, zoals je die rond de Middellandse Zee aantreft.

Hoewel Rolle en Vermentino in de praktijk als identiek worden behandeld, bestaat er in vakkringen nog altijd discussie over of alle lokale varianten, zoals Pigato en Favorita, wel exact dezelfde genetische oorsprong delen. Voor jou als koper is dat vooral een interessant weetje; in het glas gedragen deze druiven zich zeer vergelijkbaar.

Hoe smaakt Rolle?

Rolle brengt een fris en aromatisch karakter in een wijn, met een geurprofiel dat vaak citrus, witte perzik en groene appel laat zien. Vaak proef je er ook een vleugje kruidigheid bij, soms in de richting van venkel of mediterrane kruiden, en niet zelden een subtiele bloementoon. Wat Rolle onderscheidt van veel andere witte druiven is de karakteristieke zilte ondertoon, een soort mineraal-zoute nerf die goed samengaat met de frisse zuren. In blends, zoals de twee rosés die je bij ons vindt, draagt Rolle vooral bij aan de levendigheid en de kruidige finesse, zonder de boventoon te willen voeren.

De body van wijnen met een aandeel Rolle is doorgaans medium, met een structuur die eerder strak dan vol aanvoelt. Naarmate een wijnmaker de druif meer rijpheid gunt, kan er meer ronding en een zachte amandeltoon in de afdronk verschijnen. Jong gebottelde Rolle blijft daarentegen strakker en directer, met de nadruk op fruit en frisheid.

Waar wordt Rolle verbouwd?

Rolle voelt zich het meest thuis in kustgebieden met veel zon en voldoende wind om de druiven droog en gezond te houden. In Frankrijk wordt de druif vooral aangeplant in de Provence, op Corsica en in delen van de Languedoc en de Rhônestreek. Klimaat, bodem en ligging bepalen sterk hoe een Rolle uiteindelijk smaakt, maar dat onderwerp hoort eigenlijk bij de regiopagina’s van bijvoorbeeld Provence of Corsica, waar je meer leest over de invloed van zeewind, kalksteen en granietbodems op deze druif.

Voor de twee wijnen die je bij ons vindt, komt de Rolle uit de Provence: zowel Château Miraval als Château Val Joanis ligt in dit zuidelijke deel van Frankrijk, met Miraval in de Sainte-Victoire en Val Joanis in de Luberon. Beide gebieden bieden het warme, droge klimaat waar deze druif optimaal tot zijn recht komt.

Hoe wordt Rolle gevinifieerd?

Rolle wordt vrijwel altijd droog vergist; zoete versies van deze druif komen nauwelijks voor. Bij witte wijnen kiezen wijnmakers doorgaans voor vergisting op lage temperatuur in inox, om de frisse aroma’s en de kenmerkende zilte toets te behouden. Sommige producenten laten een deel van de wijn op de gist liggen of gebruiken een beperkt aandeel hout, wat de wijn iets meer rondeur en textuur geeft zonder de frisheid te verdrinken.

In rosé, zoals in de twee wijnen uit ons assortiment, wordt Rolle meestal na een korte, koele persing samengevoegd met het sap van de rode druiven. De druif brengt dan vooral geur en een fijne kruidigheid mee, terwijl de rode rassen kleur en fruit leveren. Het handwerk dat nodig is om deze druif op het juiste moment te oogsten, met behoud van zowel zuren als aroma, is een van de factoren die bepalen hoeveel aandacht en tijd een wijnmaker in een cuvée moet steken.

Waar past Rolle bij?

De frisheid en de lichte ziltigheid van Rolle maken de druif een natuurlijke partner voor gerechten uit de zee, zoals gegrilde vis, schaaldieren of een simpele ceviche. Ook bij mediterrane gerechten met veel groenten, kruiden en olijfolie komt de druif goed tot zijn recht. In een rosé-blend, waarin Rolle vaak wordt gecombineerd met Cinsault, Grenache en Syrah, ontstaat een wijn die je breder kunt inzetten: denk aan salades, lichte pasta’s of een zomerse lunch met verse kruiden.

Vermijd te zware, romige sauzen of sterk gekruide gerechten met veel chili; die overschaduwen de subtiele aromatiek van Rolle. De druif werkt het best wanneer het gerecht zelf ook lichtvoetig blijft.

Waar let je op bij het kiezen van Rolle?

Een veelgemaakte fout is aannemen dat elke Rolle of Vermentino hetzelfde smaakt; er bestaan namelijk aanzienlijke stijlverschillen tussen streken en producenten. Een Rolle uit de Provence in een rosé-blend gedraagt zich anders dan een monovarietale Vermentino van Corsica of Sardinië: in blends is de druif vooral een aromatische ondersteuning, terwijl hij als hoofdrolspeler meer body en complexiteit kan tonen. Let bij een rosé ook op het aandeel Rolle in de blend; hoe groter dat aandeel, hoe meer kruidigheid en frisheid je in het glas mag verwachten naast het fruit van Grenache en Cinsault.

Een andere valkuil is denken dat oudere flessen per definitie beter zijn. De meeste wijnen met Rolle, en zeker de rosés, zijn gemaakt om binnen een paar jaar na de oogst gedronken te worden, wanneer de frisheid nog op zijn best is. Wacht dus niet te lang met opentrekken, tenzij je weet dat je met een uitzonderlijk geconcentreerde witte Rolle te maken hebt die wél wat jaren kan overbruggen.

Veelgestelde vragen

Is Rolle droog of zoet?

Rolle wordt praktisch altijd droog vergist. Zoete of licht zoete varianten van deze druif zijn een grote uitzondering en komen in de praktijk nauwelijks voor.

Op welke temperatuur schenk je Rolle?

Voor een rosé met Rolle kies je een temperatuur tussen 8 en 10 graden; dat houdt de frisheid intact zonder dat de aroma’s wegvallen door de kou. Een monovarietale witte Rolle mag iets warmer, rond de 10 tot 12 graden, zodat de kruidige en bloemige tonen zich beter kunnen ontvouwen.

Welk glas past bij Rolle?

Een middelgroot wit- of rosé glas met een licht taps toelopende vorm werkt het best. Zo’n glas concentreert de frisse citrus- en kruidentonen naar de neus toe, zonder de subtiele ziltigheid te overstemmen die deze druif kenmerkt.

Hoe lang kun je Rolle bewaren?

De meeste wijnen met Rolle, en vooral rosé-blends, drink je het liefst binnen een tot twee jaar na aankoop, wanneer de frisheid op zijn hoogtepunt is. Uitzonderingen bestaan bij geconcentreerde witte wijnen met meer body, die soms enkele jaren extra kunnen liggen, maar dat verschilt sterk per producent en wijze van vinificatie.

Met welke druiven wordt Rolle geblend?

In Provençaalse rosé wordt Rolle vaak gecombineerd met Cinsault, Grenache en Syrah, zoals in de wijnen van Miraval en Val Joanis. In andere streken duikt de druif ook op naast rassen als Clairette of Ugni Blanc in witte blends.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

Corsicaanse Vermentino staat bekend om een strakke, hoge zuurgraad met een rokerige en minerale ondertoon, terwijl Franse Rolle uit gebieden als de Provence vaak iets ronder en voller overkomt. Sardinië en Ligurië leveren weer een andere invulling, met meer nadruk op rijp fruit en een amandelachtige afdronk. Dit soort verschillen hangt sterk samen met klimaat en bodem, onderwerpen die je uitgebreider terugvindt op de pagina’s over Provence en Corsica.