Auxerrois

Auxerrois is een witte druif die je vooral kent van zachte, ronde wijnen uit koelere streken. De druif wordt ook Pinot Auxerrois of Auxerrois Blanc genoemd en is genetisch een volle broer van Chardonnay: beide zijn kinderen van Pinot en Gouais Blanc. Toch proef je die verwantschap niet meteen terug in het glas, want Auxerrois gedraagt zich veel bescheidener en laagzuriger dan zijn beroemde familielid. De druif wordt vaak in één zin genoemd met Pinot Blanc, waarmee hij nauw verwant is en waarmee hij in de praktijk regelmatig wordt samengevoegd. In de Elzas mag een wijn die volledig uit Auxerrois bestaat zelfs als Pinot Blanc op het etiket staan, wat laat zien hoe verstrengeld de twee druiven in de praktijk zijn.

Wat is Auxerrois?

Auxerrois is van oudsher een druif uit het noordoosten van Frankrijk, met wortels die vermoedelijk in Lotharingen liggen en niet, zoals de naam doet vermoeden, bij het stadje Auxerre in de Bourgogne. Vanuit Lotharingen heeft de druif zijn weg gevonden naar de Elzas, waar hij inmiddels een van de meest aangeplante witte rassen is. Buiten Frankrijk voelt Auxerrois zich ook thuis in Luxemburg, Duitsland en Nederland, met kleinere aanplant in onder meer Oostenrijk, Italië en Noord-Amerika. De druif rijpt vroeg en heeft van nature een lage zuurgraad, wat hem geschikt maakt voor koelere klimaten waar hij zijn frisheid juist behoudt.

Hoe smaakt Auxerrois?

Een Auxerrois herkent je aan een zachte, ronde smaak met weinig scherpe kantjes. Je proeft vaak wit fruit zoals peer en appel, aangevuld met bloesem en soms een vleugje amandel of citrus. De zuren zijn meestal gematigd tot mild, waardoor de wijn een zekere souplesse krijgt die door sommige proevers als bijna zoetig wordt ervaren, terwijl de wijn in werkelijkheid droog is. Wat Auxerrois onderscheidt van veel andere witte druiven, is een net iets vollere body dan je bij Pinot Blanc vindt, gecombineerd met een net iets mindere frisheid. Bij langere lagering in de fles kunnen de fruitige en bloemige tonen verschuiven naar rijpere, honingachtige aroma’s, al verliest de wijn dan ook wat van zijn oorspronkelijke spanning.

Waar wordt Auxerrois verbouwd?

De Elzas is het hart van Auxerrois, waar de druif vooral in de noordelijkere, koelere delen tot zijn recht komt. In Luxemburg wordt de druif gewaardeerd om precies dezelfde eigenschap die elders soms als nadeel geldt: de lage zuurgraad. Ook in Duitsland, met name in Rijnland-Palts en Baden-Württemberg, en in Nederland, waar de druif goed gedijt op de kalkrijke hellingen van Zuid-Limburg en op de kleigrond van Zeeland, heeft Auxerrois een plek gevonden. Voor de precieze invloed van bodem en klimaat op de wijnen van De Kleine Schorre en Apostelhoeve verwijs ik je graag naar de regiopagina’s van deze producenten.

Hoe wordt Auxerrois gevinifieerd?

Auxerrois wordt doorgaans zonder veel toeters en bellen vinifieerd: gecontroleerde vergisting op roestvrijstalen tanks, weinig tot geen houtgebruik en een snelle botteling zodat de frisse, fruitige aroma’s bewaard blijven. Een likje eik kan de wijn ronder en breder maken, maar gaat ten koste van de subtiele, wat kwetsbare aroma’s die deze druif net zo aantrekkelijk maken. Veel wijnmakers houden de druif daarom liever puur en laten hem spreken via zijn eigen zachte fruit, in plaats van hem op te tuigen met gistrijping of houtcontact. In de Elzas speelt Auxerrois een grote rol in mousserende wijn, waar zijn ronde karakter een mooi contrast vormt met de frissere druiven waarmee hij wordt samengevoegd. Bij Crémant d’Alsace is Auxerrois vaak de partner van Pinot Blanc: de een brengt volume en sappigheid, de ander zuur en structuur, en samen vullen ze elkaars zwakke plekken aan. Ook combinaties met Riesling of Rivaner komen voor, waarbij Auxerrois zorgt voor de ronde onderlaag en de andere druif voor spanning en geur.

Waar past Auxerrois bij?

De ronde, milde smaak van Auxerrois maakt de wijn een prettige metgezel bij lichte gerechten die niet vragen om een uitgesproken zure tegenhanger. Asperges zijn een klassieke combinatie, net als zeevruchten, mosselen en fijne vis met een romige saus. Ook als aperitief werkt Auxerrois goed, juist omdat hij zonder veel scherpte toch genoeg smaak geeft om de eetlust op te wekken. Bij een blend met wat meer body, zoals de cuvées met Pinot gris of Müller-Thurgau, kun je ook aan gevogelte of een romige pastasaus denken.

Waar let je op bij het kiezen van Auxerrois?

Een veelgemaakte fout is denken dat elke Auxerrois hetzelfde smaakt: de stijl verschilt behoorlijk tussen een strakke, mineralige Elzasser en een voller, zachter type uit Limburg of Zeeland. Let ook op het label bij Elzasser wijnen, want een fles die als Pinot Blanc wordt verkocht kan voor een groot deel uit Auxerrois bestaan zonder dat dit vermeld staat. Kies je voor een mousserende variant, dan bepaalt het aandeel Auxerrois in de assemblage mede hoe rond en fruitig de wijn aanvoelt tegenover het frissere Pinot Blanc of Riesling in de cuvée. Houd er rekening mee dat Auxerrois geen druif is om lang weg te leggen: hij is op zijn best kort na botteling, terwijl de fruittonen bij langere flesrijping vlak kunnen worden.

Is Auxerrois droog of zoet?

De meeste Auxerrois die je tegenkomt is droog vinifieerd, met een zachte, ronde afdronk die door de milde zuren soms als net iets zoeter overkomt dan hij daadwerkelijk is. In de Elzas bestaan ook licht zoete uitvoeringen, maar dat is eerder de uitzondering dan de regel.

Op welke temperatuur schenk je Auxerrois?

Schenk een stille Auxerrois op een temperatuur van ongeveer 8 tot 10 graden, zodat de fruitige en bloemige kant naar voren komt zonder dat de wijn te koud en gesloten aanvoelt. Voor de mousserende varianten, zoals de crémant of de cuvées met parels, kies je een fractie koeler, rond de 6 tot 8 graden.

Welk glas past bij Auxerrois?

Een middelgroot wit wijnglas met een lichte taille naar boven werkt het beste, omdat het de subtiele bloesem- en fruitgeuren bundelt zonder ze te overheersen. Voor de mousserende versies is een tulpvormig glas een betere keuze dan een klassieke fluit, omdat je dan meer van het aroma opvangt terwijl de mousse toch fijn blijft perlen.

Hoe lang kun je Auxerrois bewaren?

Auxerrois is typisch een druif om jong te drinken; de meeste wijnen zijn op hun best binnen een jaar of twee na botteling. Bij langere lagering verschuiven de frisse fruit- en bloementonen naar bredere, soms honingachtige aroma’s, en verliest de wijn wat van zijn levendigheid.

Met welke druiven wordt Auxerrois geblend?

Pinot Blanc is de meest voor de hand liggende partner, omdat de twee druiven elkaars zwakke punten opvangen: Auxerrois brengt volume en sappigheid, Pinot Blanc brengt frisheid en structuur. Ook combinaties met Riesling, Pinot gris, Rivaner of Müller-Thurgau komen voor, met name in mousserende wijnen en in bredere cuvées.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In de Elzas proef je vaak een net iets mineraligere, strakkere Auxerrois, terwijl de wijnen uit Luxemburg juist geprezen worden om hun zachte, laagzurige karakter. In Nederland, met name in Limburg en Zeeland, ontstaan door het koelere klimaat wijnen die tegelijk fris en rond zijn, met een net iets kruidiger of bloemiger accent dan hun zuidelijke tegenhangers.