Viura

Viura is een witte druivensoort die haar oorsprong heeft in het noorden van Spanje en daar al eeuwenlang wordt gebruikt voor witte wijn. Buiten Rioja kennen wijnmakers dezelfde druif meestal onder de naam Macabeo, terwijl je in Zuid-Frankrijk de schrijfwijze Maccabéo tegenkomt. Het gaat dus niet om verschillende rassen, maar om regionale namen voor precies dezelfde druif. In Rioja groeide Viura uit tot de belangrijkste witte druif van de streek, en ook in de Cava-gebieden bij Barcelona speelt de druif onder de naam Macabeo een hoofdrol. Wat deze druif zo bruikbaar maakt, is haar veelzijdigheid: van frisse, jonge wijnen tot rijke, houtgerijpte stijlen, Viura leent zich voor meerdere benaderingen.

Wat is Viura?

Viura behoort tot de belangrijkste witte druivenrassen van Spanje en wordt vooral geassocieerd met Rioja, waar hij al lange tijd de meerderheid van de witte aanplant vormt. De druif staat bekend als een echte teamspeler: van zichzelf relatief neutraal in aroma, maar met een schil en samenstelling die zich uitstekend lenen voor sturing door de wijnmaker. Daardoor kun je Viura tegenkomen in heel verschillende gedaanten, van een strak, fruitig glas tot een diepe, na jaren op fles nog steeds verrassende wijn. In Barón de Ley Rioja Blanco vind je Viura terug als hoofdbestanddeel naast Tempranillo Blanco en Garnacha Blanca, wat laat zien hoe de druif in de praktijk vaak als basis van een blend fungeert.

Hoe smaakt Viura?

Puur gevinifieerd geeft Viura een fris, licht bleekgeel glas met tonen van groene appel, citrus en witte bloemen, aangevuld met een subtiel kruidig accent. De zuren zijn aanwezig maar niet agressief, wat de wijn toegankelijk maakt zonder dat hij plat aanvoelt. Wat opvalt bij deze druif is het contrast tussen de jonge, ongehouten versies en de gerijpte stijlen: waar de eerste categorie inzet op knapperig fruit en directheid, ontwikkelt een houtgerijpte Viura tonen van geroosterde noten, honing en soms een vleugje vanille. Escudero Semidulce, waarin Viura samen met Verdejo wordt ingezet, toont een andere kant van de druif: hier draagt Viura bij aan structuur binnen een halfzoete stijl, terwijl Verdejo voor de aromatische kop zorgt.

Waar wordt Viura verbouwd?

Het zwaartepunt van de aanplant ligt in Noord-Spanje, met Rioja als bekendste naam, maar ook Rueda, Navarra, Aragón en Catalonië kennen substantiële arealen. In Catalonië heet de druif meestal Macabeo en vormt hij, samen met Xarel·lo en Parellada, de basis van klassieke Cava. Ten noorden van de Pyreneeën duikt de druif op in de Languedoc-Roussillon, waar hij bijdraagt aan frisse, bloemige blends. Voor de precieze invloed van klimaat en bodem op de stijl van een specifieke wijn verwijzen we je graag door naar de pagina over de betreffende regio, zoals Rioja of Castilla y León; die aspecten horen daar thuis en worden hier bewust niet uitgebreid herhaald.

Hoe wordt Viura gevinifieerd?

Een van de meest onderschatte eigenschappen van Viura is haar relatieve bestendigheid tegen oxidatie, wat wijnmakers al generaties lang gebruiken in hun voordeel. Daardoor kon deze druif in het verleden probleemloos jarenlang rijpen op oude eiken vaten, wat resulteerde in de klassieke, amberkleurige stijl witte Rioja waar sommige traditionele huizen nog altijd om bekend staan. Tegenwoordig zie je daarnaast een moderne aanpak, waarbij vroege oogst en gecontroleerde, koele vergisting in inox juist zorgen voor knapperig fruit en directe frisheid. Rijping op de fijne gist, ook wel sur lie genoemd, is een populaire tussenweg: dit geeft de wijn een romiger mondgevoel en iets meer diepgang zonder dat de wijn zwaar wordt. Bij een blend zoals bij Barón de Ley speelt Viura vaak de rol van ruggengraat, terwijl andere druiven zoals Garnacha Blanca extra rondeur of aromatiek toevoegen.

Waar past Viura bij?

De veelzijdigheid van deze druif vertaalt zich direct naar de eettafel. Een jonge, frisse Viura is een prettige metgezel bij lichte visgerechten, salades en tapas, en doet het ook uitstekend als aperitief. Ga je voor een gerijpte, houtgerijpte stijl, dan komt de wijn beter tot zijn recht bij vollere gerechten zoals gebakken witvis, paella of gerechten met noten en kruidige sauzen. Een halfzoete uitvoering, zoals je die bij Escudero tegenkomt, vraagt juist om een tegenspeler met een lichte pittigheid of om desserts die niet te machtig zijn, zodat de zoetheid van de wijn niet overheerst.

Waar let je op bij het kiezen van Viura?

De grootste valkuil bij Viura is aannemen dat elke fles dezelfde stijl oplevert; de spreiding tussen een strakke, jonge Viura en een jarenlang gerijpte versie is groot, en dat merk je direct in geur, kleur en mondgevoel. Let daarom op vermeldingen als sur lie, crianza of reserva op het etiket, want die zeggen veel over de te verwachten intensiteit. Een tweede punt is de blend: puur Viura proef je anders dan Viura in combinatie met bijvoorbeeld Verdejo of Garnacha Blanca, waarbij de andere druif vaak de aromatische toon zet en Viura de basis en frisheid levert. Hoeveel handwerk in de wijngaard en hoe lang de rijping duurt, hangt sterk af van het huis en de gekozen stijl; opbrengst per hectare en tijd in het vat zijn factoren die een fles doorgaans complexer maken, maar dat verschilt per producent en jaargang.

Veelgestelde vragen

Is Viura droog of zoet?

De meeste wijnen op basis van Viura zijn droog, met een fris tot romig karakter afhankelijk van de vinificatie. Er bestaan ook halfzoete uitvoeringen, zoals de Semidulce van Escudero, waarin Viura samen met Verdejo een zachtere, iets zoetere stijl ondersteunt. Check dus altijd de aanduiding op het etiket voordat je een fles openmaakt voor bij het diner.

Op welke temperatuur schenk je Viura?

Een jonge, ongehouten Viura komt het best tot zijn recht rond de 8 tot 10 graden, zodat de frisheid en het fruit overeind blijven. Een houtgerijpte of langer op de lie gerijpte versie mag iets warmer, ergens tussen de 10 en 12 graden, zodat de complexere aroma’s zich kunnen ontvouwen. Schenk je een halfzoete stijl, houd het dan ook rond de 8 graden om de zoetheid in balans te houden met voldoende frisheid.

Welk glas past bij Viura?

Voor een frisse, jonge Viura werkt een gewoon wit wijnglas met een niet te wijde kelk het best, dat concentreert het fruit en houdt de temperatuur langer op peil. Bij een gerijpte, houtgelagerde Viura mag de kelk iets breder, zodat de complexere geuren van toast, noten en gerijpt fruit meer ruimte krijgen om zich te ontplooien. Een te groot glas werkt averechts bij de lichtere stijlen, omdat de subtiele aroma’s dan te snel verdampen.

Hoe lang kun je Viura bewaren?

Een jonge, fruitige Viura drink je het liefst binnen een jaar of twee na aankoop, zolang het fruit nog op zijn best is. Houtgerijpte versies, vooral uit de klassieke Riojaanse traditie, kunnen daarentegen jarenlang meegaan en ontwikkelen dan juist extra diepgang. Hoe lang een specifieke fles zich leent voor bewaren, hangt sterk af van de vinificatiestijl van het huis, dus twijfel je, vraag er dan gericht naar.

Met welke druiven wordt Viura geblend?

In Rioja combineert men Viura vaak met Garnacha Blanca, Malvasía of Tempranillo Blanco, zoals ook in de Barón de Ley Rioja Blanco het geval is. In Rueda duikt de druif op naast Verdejo, waarbij Viura vooral structuur toevoegt terwijl Verdejo de aromatische lading brengt. In Catalonië tref je Macabeo, de andere naam voor Viura, aan naast Xarel·lo en Parellada, de klassieke basis van Cava.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In Rioja kun je de druif zowel in een moderne, frisse jas als in de klassieke, langdurig houtgerijpte stijl tegenkomen, en dat verschil is aanzienlijk. In Rueda speelt Viura meestal een ondersteunende rol naast Verdejo, met minder nadruk op houtrijping. In Catalonië ligt de nadruk vrijwel volledig op de rol binnen Cava, waar de druif onder de naam Macabeo bijdraagt aan de frisheid van de mousserende basis. Voor de precieze invloed van bodem en klimaat op deze verschillen verwijzen we je door naar de betreffende regiopagina’s.