Maturana

Wat is Maturana?

Maturana, voluit vaak Maturana Tinta genoemd, is een inheemse blauwe druif uit La Rioja die lange tijd nagenoeg van het toneel was verdwenen. Pas in de afgelopen decennia hebben wijnmakers de aloude stokken teruggevonden en opnieuw aangeplant, gedreven door belangstelling voor lokale, authentieke druivenrassen. Over de precieze herkomst bestond lang verwarring: eerst dacht men aan verwantschap met de Trousseau uit de Franse Jura, maar recenter DNA-onderzoek wijst eerder in de richting van de Franse druif Castets, die zelf weer verwant is aan de Cabernet-familie. Wat vaststaat, is dat de druif van oudsher thuishoort in Rioja en er tegenwoordig nergens anders ter wereld op noemenswaardige schaal wordt geteeld.

Het is een productarme druif met kleine, compacte trossen en een dikke schil, wat meteen verklaart waarom de wijnen zo intens gekleurd zijn. Net zo kenmerkend is de late botting gevolgd door een relatief vroege rijping, een combinatie die in het glas voor een opvallende balans tussen rijp fruit en frisse zuren zorgt.

Hoe smaakt Maturana?

Maturana geeft wijnen met een diepe, paarsig-zwarte kleur die in het glas nauwelijks doorschijnt. In de neus vind je donker fruit als braam, zwarte bes en pruim, vaak aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, een vleugje drop en een balsamico-achtige toets. Sommige wijnen tonen ook een subtiel kruidig-groen randje, te vergelijken met een vleugje groene paprika, dat verdwijnt zodra de druif goed rijp is geoogst.

Op de tong is het een druif met karakter: middelzware tot volle body, stevige tannines en een levendige, soms verrassend hoge zuurgraad voor een Spaanse rode druif. Die zuren houden de wijn fris ondanks de concentratie, en zorgen voor een structuur die goed standhoudt. Naarmate een wijn ouder wordt, verschuiven de aroma’s richting leer, tabak en gedroogd fruit, zonder dat de frisheid helemaal wegvalt.

Waar wordt Maturana verbouwd?

Maturana is zo goed als volledig verbonden aan Rioja, met name aan de subzones Rioja Alta en Rioja Oriental, waar wijnmakers de druif heruitvinden op oude en nieuwe percelen. De druif houdt van hoger gelegen, stenige en goed geventileerde grond, wat ook verklaart waarom je haar vaak aantreft op wat hogere, koelere wijngaarden binnen de regio. Voor het klimaat en de bodems van Rioja zelf verwijzen we je graag door naar de regiopagina van Rioja; hier gaat het vooral om wat de druif daarmee doet in het glas.

Hoe wordt Maturana gevinifieerd?

Bij het maken van Maturana-wijn ligt de nadruk op zorgvuldig, kleinschalig werk. De druiven worden doorgaans met de hand geoogst, vaak in kleine kratten om beschadiging te voorkomen, en er volgt regelmatig een dubbele selectie van trossen en bessen voor de vergisting begint. Fermentatie gebeurt geregeld met natuurlijke gisten en soms via inkuiping op basis van zwaartekracht, zodat de druif zo puur mogelijk tot uiting komt.

Rijping vindt meestal plaats in Frans of Amerikaans eikenhout, met looptijden die uiteen kunnen lopen van enkele maanden tot meer dan een jaar, afhankelijk van de stijl die de producent voor ogen heeft. Sommige makers kiezen bewust voor weinig of geen nieuw hout, om de kruidige, donkere fruitkant van de druif niet te overstemmen; anderen bouwen juist meer body en ronding op via langere vatrijping. Omdat de druif van nature al stevige tannines en kleur meebrengt, is voorzichtig, ambachtelijk handwerk vaak belangrijker dan een zware technische aanpak. Dat handwerk, samen met de beperkte opbrengst per hectare die deze oude druif nu eenmaal geeft, is ook een van de factoren die meespelen in wat een fles uiteindelijk kost.

Waar past Maturana bij?

Dankzij de stevige structuur en de kruidige, donkere smaak leent Maturana zich uitstekend voor hartige gerechten. Denk aan gegrild of gestoofd rood vlees, lamsvlees of wild, waarbij de tannines en het fruit de rijkdom van het gerecht goed opvangen. Ook bij rijpe kazen en gerechten met paddenstoelen of truffel komt de aardse, kruidige kant van de druif mooi tot zijn recht. Een blend waarin Maturana is verwerkt, zoals samen met Tempranillo en Graciano, vraagt vaak om iets soortgelijks, al wordt de smaak dan mede bepaald door de andere druiven in het glas.

Waar let je op bij het kiezen van Maturana?

Een veelgemaakte fout is denken dat elke Maturana hetzelfde smaakt als een klassieke Rioja op basis van Tempranillo; de zuurgraad en de kruidige, donkere signatuur van deze druif zijn juist heel eigen. Let bij een monovarietale Maturana op de mate van houtrijping: hoe langer en intensiever die is, hoe meer de kruidigheid van vanille en rokerige tonen naar voren komt, en hoe minder puur het fruit overkomt. Bij een blend is het juist de vraag welk aandeel Maturana heeft en welke druiven de boventoon voeren, want een klein percentage voegt vooral kleur en pit toe, terwijl een dominant aandeel de wijn echt zijn karakter geeft. Twijfel je tussen een jonge, fruitige stijl of een langer gerijpte versie, bedenk dan dat de van nature stevige tannines en levendige zuren van deze druif een zekere bewaarpotentie geven, ook al is niet elke fles daarop gemaakt.

Veelgestelde vragen

Is Maturana droog of zoet?

Maturana wordt vrijwel altijd droog gevinifieerd. De indruk van rijp, zoetig fruit komt van de concentratie en de rijpheid van de druif, niet van restsuiker.

Op welke temperatuur schenk je Maturana?

Schenk een Maturana-wijn op zo’n 16 tot 18 graden, vergelijkbaar met een stevige rode Rioja. Is de wijn jong en fruitig, houd het dan iets lager aan; bij een langer gerijpte, complexere versie mag het richting de bovengrens.

Welk glas past bij Maturana?

Een ruim bolvormig glas, zoals je ook voor een volle Bordeaux– of Rioja-wijn zou gebruiken, laat de donkere fruit- en kruidentonen goed open bloeien. De brede kelk geeft de wijn de ruimte om te luchten, wat bij deze soms wat gesloten druif net dat extra plezier oplevert.

Hoe lang kun je Maturana bewaren?

Dat hangt sterk af van de producent en de gekozen stijl. Een lichter, fruitgericht type drink je het best binnen enkele jaren, terwijl een geconcentreerde, in hout gerijpte Maturana dankzij de stevige tannines en zuren vaak tien jaar of langer kan liggen.

Met welke druiven wordt Maturana geblend?

Maturana wordt in Rioja regelmatig gecombineerd met Tempranillo en Graciano, waarbij het vooral kleur, frisheid en een kruidige toets toevoegt aan de blend. Het aandeel varieert sterk per wijnhuis en per wijn.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

Binnen Rioja zelf zie je verschillen tussen Rioja Alta en Rioja Oriental, waarbij de precieze uitwerking sterk samenhangt met hoogte, bodem en de keuzes van de wijnmaker. Voor de bredere klimaat- en bodemkenmerken van deze gebieden verwijzen we je naar de regiopagina van Rioja; hier gaat het vooral om de druif zelf.