Tinta Cao

Wat is Tinta Cao?

Tinta Cao, ook geschreven als Tinto Cão, is een van de oudste blauwe druivenrassen uit het noorden van Portugal. De druif wordt sinds de zestiende eeuw voornamelijk in de Douro-vallei geteeld. De naam betekent zoveel als ‘rode hond’, een bijnaam die je in vrijwel elke Portugese wijngids terugvindt zonder dat er een eenduidige verklaring voor bestaat. Lang gold Tinta Cao als een lastige druif om te telen, maar wijnmakers waarderen hem juist om de kwaliteit die hij aan een blend toevoegt. Samen met Touriga Franca, Tinta Roriz, Tinta Barroca en Touriga Nacional hoort hij tot de zes meest gebruikte druiven voor rode port. Op deze pagina lees je wat deze druif zo bijzonder maakt, hoe hij smaakt en waar je op moet letten als je een wijn met Tinta Cao kiest.

Hoe smaakt Tinta Cao?

Tinta Cao geeft wijnen met een levendige zuurgraad en een geraffineerd, bloemig karakter, iets wat je bij weinig andere Portugese druiven in die combinatie terugvindt. De druif staat bekend om de kruidigheid en bite die hij aan rode port geeft, ondanks de lage opbrengsten van de wijnstok. Opvallend is dat de kleur bij Tinta Cao minder intens uitpakt dan je zou verwachten van een donkere druif. Ondanks de donkere schil van de bessen zijn de wijnen minder diep gekleurd dan die van de andere hoofdrassen uit de Douro, zoals Touriga Nacional, Touriga Franca en Tinta Roriz. Wat de druif wel meebrengt, is een fijne, bloemige geur met tonen van rood fruit, viooltjes en een vleugje kruidigheid zoals peper. De tannines zijn stevig maar rijp en fluweelachtig, en de frisse zuren geven de wijn spanning en lengte. Jong gedronken kan Tinta Cao op zichzelf wat hoekig en gesloten overkomen; pas met wat tijd in het glas of op fles ontvouwt zich de sierlijke kant van deze druif.

Waar wordt Tinta Cao verbouwd?

Het grootste deel van de Tinta Cao staat aangeplant in de Douro-vallei, waar de druif al eeuwenlang thuishoort. Wijnbouwers in de Douro hebben door de eeuwen heen ontdekt dat de druif beter gedijt op de minder zonovergoten plekken, waar het koelere microklimaat de sierlijke, bloemige aroma’s van de druif laat uitkomen. Daarnaast wordt de druif ook in de Dão-regio geteeld, zij het op kleinere schaal en van iets recentere datum dan in de Douro. Voor de precieze klimatologische en geologische achtergronden van deze gebieden verwijzen we je graag door naar de pagina’s over Douro en Dão. Wereldwijd beslaat het areaal van deze druif maar een kleine oppervlakte, wat de zeldzaamheid ervan verklaart.

Hoe wordt Tinta Cao gevinifieerd?

Tinta Cao is in de eerste plaats een blenddruif en wordt maar zelden solo gebotteld. Vaak wordt hij samen met Touriga Nacional en Aragonez (de naam van Tinta Roriz in de Alentejo) verwerkt. De dikke schil van de bessen levert van nature veel kleurstof en tannine op, en beschermt de druif bovendien tegen schimmels tijdens het groeiseizoen. Voor portwijn wordt Tinta Cao vaak apart vergist en pas na de fortificatie met andere partijen samengevoegd, zodat de wijnmaker precies kan doseren hoeveel finesse en frisheid de druif aan de uiteindelijke blend toevoegt. Sommige producenten kiezen ervoor om maximale kleur en smaak uit de dikke schillen te halen, gevolgd door rijping op nieuwe Franse barriques. Voor droge, niet-versterkte rode wijnen wordt de druif steeds vaker apart vinifieerd, met een langere macerietijd om de tannines zacht te krijgen. Rijping op hout, van groot vat tot kleiner eikenhout, wordt regelmatig toegepast om de structuur van de wijn verder te ronden zonder de kruidige finesse te overheersen.

Waar past Tinta Cao bij?

Een jonge, droge rode wijn op basis van Tinta Cao combineert goed met stevigere vleesgerechten van de grill, met wild of met gerechten waar kruiden en specerijen een rol spelen. De frisse zuren snijden mooi door vet en romige sauzen, terwijl de kruidige ondertoon aansluit bij gerechten met peper of laurier. Een gerijpte tawny of vintage port waarin Tinta Cao is verwerkt, doet het uitstekend bij harde kazen, gedroogd fruit en noten. Kies je voor een jonge vintage port, dan past die traditioneel bij pittige blauwe kaas of bij een dessert met donkere chocolade en rood fruit.

Waar let je op bij het kiezen van Tinta Cao?

Omdat Tinta Cao vrijwel altijd onderdeel is van een blend, bepaalt het aandeel van deze druif in het geheel sterk hoe de wijn uitpakt. Een fout die vaak gemaakt wordt, is denken dat een hoger percentage Tinta Cao automatisch een zwaardere wijn oplevert; het tegendeel is eerder waar, omdat deze druif juist finesse en frisheid inbrengt in plaats van massa en kracht. Let bij vintage port op de leeftijd van de fles: doordat Tinta Cao van nature veel zuur en fijne tannine meebrengt, kunnen deze wijnen bijzonder lang doorontwikkelen, vaak tientallen jaren. Bij tawny port is juist de rijping op vat bepalend voor het uiteindelijke karakter, en speelt de druif zelf een minder uitgesproken rol dan bij vintage stijlen. Vraag je bij een droge rode Douro-wijn af of de producent bewust voor meer of minder Tinta Cao heeft gekozen om structuur en bloemigheid te sturen, want dat verschilt sterk van huis tot huis.

Veelgestelde vragen

Is Tinta Cao droog of zoet?

Dat hangt volledig af van de wijn die ervan gemaakt is. Als onderdeel van een vintage of tawny port is de wijn zoet door de toegevoegde druivenbrandewijn, terwijl droge tafelwijnen uit de Douro of Dão met Tinta Cao juist volledig droog zijn.

Op welke temperatuur schenk je Tinta Cao?

Een droge rode wijn met Tinta Cao komt het beste tot zijn recht rond de 16 tot 18 graden, zodat de kruidige en bloemige aroma’s zich goed ontvouwen. Een vintage port met deze druif schenk je iets koeler, rond de 16 graden, terwijl een tawny port net iets koeler mag, rond de 14 tot 16 graden.

Welk glas past bij Tinta Cao?

Voor een droge rode wijn kies je een gewoon, iets ruimer bordeauxglas, zodat de fijne bloemige geur zich goed kan ontplooien. Voor port gebruik je bij voorkeur een kleiner, tulpvormig portglas, dat de geconcentreerde aroma’s bundelt zonder de alcohol te overheersend te maken.

Hoe lang kun je Tinta Cao bewaren?

Dankzij de van nature hoge zuurgraad en fijne tannine kan Tinta Cao, zeker in een vintage port, decennialang liggen en zelfs verder verbeteren. Een droge rode wijn met een groter aandeel van deze druif heeft doorgaans ook meer bewaarpotentieel dan een wijn zonder Tinta Cao, al blijft dit sterk afhankelijk van de producent en de wijnstijl.

Met welke druiven wordt Tinta Cao geblend?

Tinta Cao wordt traditioneel samengevoegd met Touriga Nacional, Touriga Franca, Tinta Roriz en Tinta Barroca, de andere belangrijke rode druiven van de Douro en Dão. In tafelwijnen zie je hem ook wel gecombineerd met Aragonez, zoals Tinta Roriz in de Alentejo wordt genoemd.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In de Douro brengt Tinta Cao vooral kruidigheid, pit en frisheid in de blend, en wordt hij het liefst op de koelere, minder zonnige plekken geteeld. In de Dão, waar de druif van recentere datum is, ligt de nadruk iets meer op de balans tussen tannine, zuur en suiker, wat een net iets rondere stijl kan opleveren. Voor de precieze klimatologische achtergrond van beide gebieden verwijzen we je door naar de regiopagina’s van Douro en Dão.