Grillo

Grillo is een witte druif die van oorsprong uit Sicilië komt, al wijzen sommige bronnen op een mogelijke herkomst uit Apulië, van waaruit de druif naar het eiland zou zijn gebracht. DNA-onderzoek uit 2008 bracht aan het licht dat Grillo een kruising is van Catarratto en Moscato d’Alessandria, ook wel Zibibbo genoemd. Die twee ouders verklaren meteen waarom de druif zo interessant is: Catarratto geeft structuur en weerbaarheid tegen hitte, terwijl Zibibbo een aromatische, bijna bloemige inbreng levert. Eeuwenlang was Grillo vooral bekend als de belangrijkste druif achter Marsala, de gefortificeerde wijn van West-Sicilië, voordat producenten de druif herontdekten als basis voor een zelfstandige droge witte wijn.

Wat is Grillo?

Grillo behoort tot de belangrijke inheemse witte druiven van Sicilië en wordt al sinds het einde van de negentiende eeuw op grote schaal geteeld in de provincie Trapani. Door haar dikke schil en natuurlijke weerstand tegen ziektes en droogte is de druif goed aangepast aan het hete, droge Siciliaanse klimaat. Lang speelde Grillo de hoofdrol in Marsala, maar toen die gefortificeerde wijn aan populariteit verloor, gingen wijnmakers op zoek naar een nieuwe bestemming voor de druif. Dat leverde de droge, frisse witte wijnen op die je nu steeds vaker in het schap vindt, vaak onder de aanduiding Sicilia DOC of Terre Siciliane IGP.

Hoe smaakt Grillo?

Een Grillo herkent je aan een combinatie van citrus, groene appel en perzik, vaak aangevuld met een vleugje amandel of witte bloemen. De zuurgraad is fris en de body voller dan je bij veel andere mediterrane witte wijnen gewend bent, wat de druif een prettige spanning tussen sappigheid en frisheid geeft. In sommige exemplaren proef je een zilte, bijna maritieme ondertoon, een kenmerk dat samenhangt met de nabijheid van de zee in de wijngaarden. Wanneer een deel van de wijn op hout rijpt of langer op de lies blijft liggen, verschuift het profiel richting rijper tropisch fruit zoals mango en papaja, met een romigere textuur en soms tonen van vanille.

Deze veelzijdigheid maakt Grillo een druif met twee gezichten. De ene stijl is strak, ranke en citrusgedreven, bedoeld om puur en verkoelend te drinken. De andere stijl is voller en kruidiger, met meer diepgang en een langere afdronk, geschikt voor wie liever een gastronomisch glas in handen heeft.

Waar wordt Grillo verbouwd?

Het zwaartepunt van de Grillo-teelt ligt in West-Sicilië, met name rond Trapani en Marsala, maar de druif wordt tegenwoordig over vrijwel het hele eiland aangeplant. Ook in het zuiden, rond Agrigento en Menfi, staan aanzienlijke oppervlaktes, waar de wijnen door meer zon vaak wat ronder en rijker uitvallen. Klimaat, bodem en de invloed van de zee bepalen sterk hoe een Grillo uiteindelijk smaakt; voor die achtergrond verwijs ik je graag door naar de pagina over Sicilië.

Hoe wordt Grillo gevinifieerd?

De meeste Grillo wordt vergist en gerijpt in roestvrijstalen tanks, vaak bij lage temperaturen, om de citrusachtige frisheid en het fruit zoveel mogelijk te bewaren. Dat is een bewuste keuze: hout zou de heldere, sappige expressie van de druif kunnen overschaduwen. Toch zijn er producenten die experimenteren met gedeeltelijke houtrijping, bijvoorbeeld in samenspel met een druif als Viognier, waardoor de wijn een voller, romiger karakter krijgt met tonen van vanille naast het fruit. Grillo wordt daarnaast al eeuwenlang gebruikt voor Marsala, waarbij de natuurlijke suikers en de gevoeligheid voor oxidatie van de druif juist een voordeel zijn.

Waar past Grillo bij?

De frisse, iets zilte kant van Grillo is een natuurlijke partner voor visgerechten, schaal- en schelpdieren en lichte pasta’s met citrus of kruiden. Bij gegrilde vis of inktvis komt de sappige body van de druif mooi tot zijn recht, en ook bij een salade met zeevruchten werkt de combinatie van fruit en frisse zuren goed. Kies je voor een rijpere, op hout gerijpte Grillo, dan kun je een stap verder gaan richting wit vlees of iets meer body vragende gerechten, zoals pasta met een romige vissaus. Vermijd te zware, romige sauzen bij de klassieke, strakke stijl; die overschaduwen het fijne fruit van de druif.

Waar let je op bij het kiezen van Grillo?

De eerste vraag die je jezelf mag stellen, is of je een pure, frisse Grillo zoekt of een variant die door houtrijping en eventueel een blend met Viognier meer body en romigheid heeft. Beide stijlen bestaan naast elkaar en verschillen behoorlijk in karakter, terwijl het etiket dat niet altijd meteen duidelijk maakt. Let ook op de aanduiding op het etiket: Grillo die als basis dient voor Marsala heeft een heel ander profiel dan een droge Sicilia DOC. Een veelgemaakte fout is om Grillo te serveren op ijskoude temperatuur; daarmee doof je juist de subtiele bloemige en kruidige aroma’s die de druif zo interessant maken. Hoeveel handwerk er in de wijngaard is gestoken, hoe laag de opbrengst per hectare lag en hoe lang de wijn heeft gerijpt, zijn factoren die het karakter van een Grillo sterk beïnvloeden, onafhankelijk van welk exemplaar je uiteindelijk in het glas krijgt.

Veelgestelde vragen

Is Grillo droog of zoet?

De overgrote meerderheid van de Grillo die je vandaag tegenkomt, is droog gevinifieerd. Historisch werd de druif ook gebruikt voor zoetere, gefortificeerde Marsala, maar dat is inmiddels een uitzondering binnen het huidige aanbod.

Op welke temperatuur schenk je Grillo?

Schenk Grillo rond de 10 tot 12 graden. Ga je lager, dan onderdruk je de fijnere aroma’s van bloemen en kruiden die deze druif juist bijzonder maken.

Welk glas past bij Grillo?

Een middelgroot wit wijnglas met een iets bollere kuip laat het aromatische spectrum van Grillo goed tot zijn recht komen. Een te smal glas benadrukt vooral de zuren en doet de florale en kruidige laag tekort.

Hoe lang kun je Grillo bewaren?

De strakke, roestvrijstaal gerijpte stijl drink je het liefst binnen een paar jaar, wanneer het fruit nog op zijn best is. Varianten met houtrijping of langere lies-contact hebben doorgaans meer bewaarpotentieel en kunnen enkele jaren langer meegaan.

Met welke druiven wordt Grillo geblend?

Grillo wordt vaak zelfstandig gevinifieerd, maar duikt ook op in blends met Inzolia of Catarratto, druiven die van oudsher naast Grillo op Sicilië groeien. In modernere stijlen zie je ook combinaties met Viognier, waarbij de laatste zorgt voor extra florale diepgang en een romiger mondgevoel.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

Grillo uit het westen, rond Trapani en Marsala, heeft van oudsher een strakkere, meer zilte signatuur door de nabijheid van de zee. In het zuiden, rond Agrigento en Menfi, valt de wijn vaak ronder en rijker uit, met meer tropisch fruit dankzij een warmer microklimaat.