Greco

Greco is een oude witte druif uit Zuid-Italië, met wortels die volgens de overlevering teruggaan tot Griekse kolonisten die zich lang geleden rond de golf van Napels vestigden. De naam verwijst naar die Griekse afkomst en je komt de druif tegen onder verschillende varianten, waarvan Greco di Tufo uit Campania de bekendste en meest gerespecteerde is. Er bestaat ook een zuidelijker familielid, Greco Bianco, dat vooral in Calabrië groeit en iets terughoudender van smaak is. Binnen de familie van witte Campaanse druiven wordt Greco vaak in één adem genoemd met Fiano, waarmee hij regelmatig wordt samen aangeplant en, zoals bij deze categorie, ook gecombineerd in een fles.

Botanisch gezien is Greco een laatrijpend ras met kleine, compacte trossen en een stevige schil. Die dikke schil maakt de druif behoorlijk weerbaar tegen ziektedruk en wisselvallig weer, wat hem geschikt maakt voor de warme, mediterrane omstandigheden waarin hij het beste gedijt. Er bestaan in Italië meerdere druiven met een naam die aan Greco doet denken, zoals Grechetto en Grecanico, maar die zijn genetisch niet identiek; de Campaanse Greco di Tufo geldt als een eigenstandige variëteit.

Wat is Greco?

Als je het over Greco hebt, heb je het over een wit druivenras met een lange geschiedenis in Zuid-Italië. De meest gangbare theorie is dat de druif door Griekse kolonisten is meegenomen naar het gebied rond Napels, van waaruit hij zich landinwaarts verspreidde tot in de heuvels van de provincie Avellino. Daar bereikte de druif uiteindelijk de omgeving van het dorp Tufo, dat inmiddels als zijn klassieke thuisbasis wordt gezien. Er gaat een verhaal rond dat de druif halverwege de twintigste eeuw bijna verdween en door een bevlogen wijnmaker weer op de kaart werd gezet, al is dat verhaal vooral bekend via zijn eigen overlevering. Wat vaststaat is dat Greco tegenwoordig een gewaardeerde plek heeft binnen het rijtje belangrijke witte druiven van Zuid-Italië, samen met bijvoorbeeld Fiano.

Hoe smaakt Greco?

Greco levert doorgaans een droge witte wijn op met een uitgesproken frisheid. Je herkent de druif aan een levendige zuurgraad die het hele glas dragend houdt, gecombineerd met aroma’s van witte perzik, peer en soms citrus of abrikoos. In veel wijnen komt daar een subtiel bloemig randje bij, en in de betere flessen ook een minerale toets die het geheel spanning geeft. Waar de druif op arme, vulkanische bodems groeit, krijgt de wijn vaak een iets stroever, kruidiger karakter met een licht amandelachtige afdronk; op vlakkere, vruchtbaardere grond wordt het profiel ronder en toegankelijker. Jong gedronken is Greco knapperig en direct, maar met wat jaren flesrijping kan de wijn zich ontwikkelen richting drogere, aardsere en soms honingachtige tonen.

Waar wordt Greco verbouwd?

Het hart van de Greco-productie ligt in Campania, met de omgeving van het dorp Tufo in de provincie Avellino als bekendste kern. Daar groeit de druif op hellingen met tufsteen en vulkanische as, bodems die de wijn hun karakteristieke mineraliteit meegeven. Verder zuidelijk, in Calabrië, vind je Greco Bianco, een verwant maar apart type dat op een net iets ander klimaat en bodemtype reageert. Klimaat en bodem bepalen voor een belangrijk deel hoe de druif zich in het glas gedraagt, maar dat verhaal hoort thuis op de regiopagina van Campania, waar je meer leest over de streekkenmerken.

Hoe wordt Greco gevinifieerd?

De meeste Greco-wijnen worden gemaakt met het accent op frisheid: handmatige oogst, een zachte persing en vergisting op lage temperatuur in inox tanks. Die aanpak behoudt de aromatische lading van fruit en bloesem en voorkomt dat de wijn te zwaar of te oxidatief wordt. Sommige producenten laten de wijn een tijd op de gist liggen om meer body en een rondere textuur te krijgen, zonder dat de frisheid verloren gaat. Er zijn ook wijnmakers die de druiven laten indrogen voor een zoetere, geconcentreerde stijl, al is dat een uitzondering binnen een familie die vooral bekendstaat om droge, strakke wijnen. Bij een blend zoals Fiano en Greco samen zorgt de vinificatie vaak voor een evenwicht tussen de structuur van Fiano en de directe frisheid van Greco.

Waar past Greco bij?

Greco is een dankbare tafelgenoot bij gerechten met vis en schaal- en schelpdieren, waar de zuurgraad van de wijn de smaken scherp en helder houdt. Ook bij lichte pastagerechten met zeevruchten of groene kruiden komt de druif goed tot zijn recht, net als bij zachte kaas zoals mozzarella. Een iets rijpere, op hout gerijpte Greco kan je ook combineren met gegrilde vis of witte vleesgerechten, omdat de extra body dan beter aansluit. Vermijd te zware, romige sauzen; die overschaduwen de kruidige finesse waar deze druif juist om gewaardeerd wordt.

Waar let je op bij het kiezen van Greco?

Een veelgemaakte misvatting is dat alle Greco hetzelfde smaakt, terwijl de stijl sterk uiteenloopt tussen een jonge, pure inox-vinificatie en een wijn die op de gist of in hout heeft gelegen. Kijk daarom niet alleen naar de druif, maar ook naar de gehanteerde vinificatiestijl als je een bepaald profiel zoekt. Let ook op de rol van opbrengst per hectare en handwerk in de wijngaard: een lagere opbrengst en zorgvuldige selectie leveren doorgaans meer concentratie en complexiteit op, al is dat uiteraard sterk afhankelijk van de individuele producent en het wijngaardperceel. Bij een blend, zoals Fiano en Greco samen, bepaalt de verhouding tussen de druiven sterk of de wijn meer body of meer frisheid laat overheersen; dat verschilt van fles tot fles en verdient dus altijd een blik op het etiket.

Veelgestelde vragen

Is Greco droog of zoet?

Greco wordt in de overgrote meerderheid van de gevallen droog gevinifieerd, met een uitgesproken frisheid als handelsmerk. Zoete varianten bestaan, gemaakt van ingedroogde druiven, maar dat is een uitzondering en geen regel binnen deze druif.

Op welke temperatuur schenk je Greco?

Schenk een jonge, frisse Greco rond de 8 tot 10 graden, zodat de citrus- en steenfruittonen scherp naar voren komen. Bij een rijpere, iets vollere stijl mag je een graad of twee warmer gaan, zodat de aroma’s van bloesem en rijper fruit meer ruimte krijgen.

Welk glas past bij Greco?

Een middelgroot wit wijnglas met een iets naar binnen gebogen top werkt het best, omdat het de delicate bloemige en fruitige aroma’s concentreert zonder de frisheid te verdoezelen. Bij een geconcentreerdere, op hout gerijpte Greco mag het glas iets breder zijn, zodat er meer ruimte is voor de complexere aroma’s.

Hoe lang kun je Greco bewaren?

De meeste Greco-wijnen drink je het liefst binnen een paar jaar, wanneer de frisheid nog op zijn best is. De betere, structuurrijkere wijnen uit Tufo kunnen echter enkele jaren op fles verder rijpen en ontwikkelen dan aardsere, soms licht kruidige tonen.

Met welke druiven wordt Greco geblend?

Greco wordt vaak solo gevinifieerd, maar in Campania duikt hij ook op naast Fiano, zoals in deze categorie het geval is met de combinatie van Fiano en Greco. Die twee druiven vullen elkaar aan: Fiano brengt body en textuur, Greco de scherpte en frisheid.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In Campania, met name rond Tufo, geeft de vulkanische, tufsteenrijke bodem een minerale, kruidige en behoorlijk gestructureerde wijn. Verder naar het zuiden, in Calabrië, is Greco Bianco doorgaans wat neutraler en zachter van karakter, zonder die uitgesproken mineraliteit.