Loureiro

Loureiro is een witte druif die je van oorsprong vindt in het noordwesten van het Iberisch schiereiland, met haar eigenlijke bakermat in het Lima-dal in het Portugese Minho. De naam verwijst naar laurier, een knipoog naar het aroma dat de druif meekrijgt in het glas. Genetisch gezien gaat het om een oud ras; er bestaan al schriftelijke verwijzingen naar Loureiro uit de late achttiende eeuw. Buiten Portugal duikt de druif ook op in het Spaanse Galicië, waar hij Loureira heet en meestal wordt gebruikt naast Albariño.

Bij Casa de Compostela vind je Loureiro terug in de blend van de Espigueiro Vinho Verde, samen met Arinto en Fernao Pires. Dat is meteen typerend voor hoe deze druif meestal wordt ingezet: als aanvulling in een samenstelling in plaats van als solistisch hoofdpersonage, al komt de laatste jaren ook steeds vaker een monovarietale versie op de markt.

Wat is Loureiro?

Loureiro is een druif met een dunne schil en een uitgesproken parfum, van oudsher vooral geplant in de bovenloop van de Lima-rivier. Tot in de jaren zestig van de vorige eeuw was het gebied waar de druif groeide vrij beperkt; inmiddels is Loureiro uitgegroeid tot een van de belangrijkste witte rassen van Vinho Verde. De druif heeft een matig tot sterke groeikracht en rijpt in de middenperiode van het seizoen, niet vroeg en niet laat. Wat opvalt is de natuurlijke vruchtbaarheid: zonder ingrijpen in de wijngaard levert de plant gemakkelijk hoge opbrengsten, wat de concentratie van de wijn onder druk kan zetten.

Hoe smaakt Loureiro?

Het aroma is het handelsmerk van deze druif. Je herkent bloemige tonen van oranjebloesem, acaciabloesem en soms iets dat aan laurier zelf doet denken, aangevuld met citrus zoals limoen. Daarnaast proef je vaak perzik en groene appel, met een kruidig randje dat de wijn net wat minder eenduidig fruitig maakt dan je op basis van het aroma zou verwachten. In de mond is Loureiro licht van lichaam maar met een frisse, soms bijna knisperende zuurgraad, en een laag alcoholpercentage dat de wijn luchtig en gemakkelijk drinkbaar houdt. Een enkele keer treft je een lichte mousse aan, meegegeven bij de botteling om de frisheid te bewaren.

Waar wordt Loureiro verbouwd?

Het zwaartepunt van de aanplant ligt in het Portugese Vinho Verde-gebied, met het Lima-dal als meest gerenommeerde subzone voor deze druif. Over de grens, in het Spaanse Galicië, staat Loureiro vooral in de deelgebieden Rías Baixas en Ribeiro, waar hij als aanvulling op Albariño wordt gebruikt. Voor de invloed van het Atlantische klimaat en de granietbodems op de wijnstijl van deze streken verwijs ik je liever door naar de betreffende regiopagina’s dan dat ik dat hier herhaal.

Hoe wordt Loureiro gevinifieerd?

De druiven worden doorgaans vroeg geoogst om de aromatische frisheid te vangen voordat de zuren wegzakken. Een gecontroleerde, koele vergisting is gebruikelijk, zodat de vluchtige bloemige aroma’s niet verloren gaan in het proces. Omdat de schil van Loureiro gevoelig is voor snelle oxidatie, kiezen veel wijnmakers voor beschermende technieken in de kelder en soms voor een klein beetje koolzuur bij de botteling, wat de wijn een subtiele sprankeling en extra bescherming tegen lucht geeft. Houtrijping is bij deze druif een uitzondering: het aromatische karakter van Loureiro leent zich matig voor het gebruik van eikenhout, dat de finesse eerder verhult dan versterkt. Of een fles onder deze categorie zelf koolzuur bevat, hangt af van de keuze van de producent, dus kijk daarvoor naar de beschrijving van de specifieke wijn.

Waar past Loureiro bij?

De frisheid en het lage alcoholgehalte maken Loureiro een prettige begeleider bij gerechten uit de zee: rauwe of licht gegaarde vis, schaal- en schelpdieren, ceviche of sushi profiteren van de heldere zuren. Ook bij salades en andere lichte, groene gerechten werkt de wijn goed, omdat de citrus- en bloementonen niet vechten met kruidige dressings. Geitenkaas of andere frisse, romige kazen vormen een verrassend goede combinatie, omdat het zuur van de wijn de romigheid doorbreekt. Bij licht gekruide, Aziatisch geïnspireerde gerechten komt de aromatische kant van de druif juist extra tot zijn recht.

Waar let je op bij het kiezen van Loureiro?

Let allereerst op of je een monovarietale Loureiro in handen hebt of een blend: in een samenstelling met Arinto of Trajadura krijgt de wijn vaak wat extra zuurstructuur of body, terwijl een zuivere Loureiro het parfum onversneden laat spreken. Een veelgemaakte misvatting is dat elke Loureiro identiek smaakt; de opbrengst per hectare speelt hierin een grote rol, want een druif die niet wordt teruggesnoeid, levert een verdunde, minder expressieve wijn op. Kijk ook naar de leeftijd van de fles: dit is typisch een wijn om jong te drinken, dus een fles die al een tijd op de plank heeft gelegen, verliest juist het frisse karakter waarom je hem koopt. Producenten die met oude, laag producerende stokken werken en handmatig oogsten, brengen doorgaans een geconcentreerdere, complexere versie van de druif in de fles dan wijnen van jonge, hoogproductieve aanplant.

Veelgestelde vragen

Is Loureiro droog of zoet?

Loureiro wordt vrijwel altijd droog gevinifieerd. De frisse zuren en het bloemige aroma zorgen voor een levendige indruk, maar er blijft geen noemenswaardige restsuiker achter.

Op welke temperatuur schenk je Loureiro?

Schenk de wijn goed gekoeld, ergens tussen de acht en tien graden. Bij een hogere temperatuur verdwijnen de frisse citrus- en bloementonen naar de achtergrond en valt vooral de zuurgraad op, wat de wijn minder in balans laat proeven.

Welk glas past bij Loureiro?

Een klein tot middelgroot wit wijnglas met een niet te wijde kelk werkt het best, omdat het de aromatische, wat vluchtige geuren van de druif bundelt richting je neus. Een te groot glas laat het parfum juist verdampen voordat je ervan kunt genieten.

Hoe lang kun je Loureiro bewaren?

Dit is typisch een wijn voor de korte termijn: binnen een jaar na aankoop drink je hem op zijn best. Alleen bij zorgvuldig geselecteerde, geconcentreerde versies van oudere wijngaarden kan een iets langere bewaring de moeite lonen, maar reken niet op jarenlange rijping.

Met welke druiven wordt Loureiro geblend?

In Vinho Verde treft je Loureiro traditioneel samen met Arinto en Trajadura aan, zoals ook in de Espigueiro van Casa de Compostela, waar Fernao Pires als derde partner meedoet. In Galicië wordt de druif juist vaker toegevoegd aan Albariño, om er wat extra parfum en frisheid in te brengen.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In het Portugese Minho krijgt Loureiro vaak een vleugje koolzuur mee bij de botteling, wat een lichte sprankeling geeft die in Spaans Galicië minder gebruikelijk is. Galicische producenten benaderen de druif doorgaans iets serieuzer als onderdeel van gelaagde blends met Albariño, terwijl in Portugal de monovarietale, puur fruitige uitvoering meer terrein wint.