Bonarda

Bonarda is een van die druivennamen die verwarring oproepen, en dat is precies waarom een goede uitleg zo nuttig is voordat je een fles openmaakt. De naam wordt in Argentinië gebruikt voor een druif die genetisch niets te maken heeft met de Bonarda uit Italië; het gaat in werkelijkheid om een oude Franse druif uit Savoie, ook bekend als Douce Noir of Corbeau. Italiaanse immigranten namen de naam mee naar Zuid-Amerika, terwijl de druif zelf een andere afkomst had. In Piemonte bestaat daarnaast een eigen, authentieke Bonarda Piemontese, en in Lombardije wordt Croatina soms ook Bonarda genoemd. Voor de wijn die je bij The Online Sommelier vindt, de Bonarda ‘Armando’ van La Posta, gaat het om de Argentijnse variant: de Douce Noir die daar is uitgegroeid tot de tweede meest geplante rode druif van het land, direct na Malbec.

Wat is Bonarda?

Onder de naam Bonarda schuilen dus meerdere druiven, en dat is geen slordigheid van wijnmakers maar het gevolg van een lange en soms rommelige geschiedenis. De Argentijnse Bonarda werd pas begin deze eeuw met DNA-onderzoek definitief herleid tot de Franse Douce Noir, een druif die ooit veel in de Savoie werd geplant. In Frankrijk zelf is nog maar een beperkt areaal van deze druif over, terwijl hij in Argentinië juist een tweede leven kreeg. De druif werd door Italiaanse immigranten meegenomen naar Zuid-Amerika, en daar plakte de naam Bonarda aan een druif die er in Europa niet mee verwant is. In Californië duikt dezelfde druif op onder de naam Charbono, waar hij een kleine, aparte liefhebbersschare heeft.

Hoe smaakt Bonarda?

Bonarda uit Argentinië schenkt donker, paarsrood, met een sap dat rijk is aan kleurstof en fruit. Verwacht rood en donker fruit als kers, braam en pruim, soms aangevuld met een vleugje specerij. De tannines zijn doorgaans zacht en rond, terwijl de zuurgraad juist verrassend fris blijft, wat de wijn een sappig en toegankelijk karakter geeft. Die combinatie van zachte structuur en levendige zuren maakt Bonarda een wijn die je gemakkelijk leegdrinkt zonder dat hij vermoeiend wordt. Bij langere rijping op hout, wat producentafhankelijk is, kunnen tonen van tabak, chocolade en gedroogd fruit erbij komen, maar de basisstijl blijft fruitgedreven.

Waar wordt Bonarda verbouwd?

Het overgrote deel van de Bonarda die je tegenkomt, komt uit Argentinië, met Mendoza als het belangrijkste gebied. Klimaat, hoogteligging en bodem bepalen sterk hoe de druif zich daar gedraagt; dat hoort echter bij de regiopagina van Argentinië, waar je meer leest over de omstandigheden aan de voet van de Andes. In Europa is het areaal juist geslonken: in de Savoie in Frankrijk staan nog maar een paar hectare, en in Piemonte overleeft de oorspronkelijke, andere Bonarda in verspreide percelen. Dat contrast, een druif die in haar geboortestreek bijna verdwenen is maar elders juist een hoofdrol speelt, maakt Bonarda een van de opvallendere voorbeelden in de wijnwereld.

Hoe wordt Bonarda gevinifieerd?

Bonarda wordt in Argentinië meestal gevinifieerd met het oog op fruit en directe drinkbaarheid, met een fermentatie die de sappigheid en het rode fruit centraal stelt. Veel producenten kiezen voor roestvrijstalen tanks of beton om die frisheid te bewaren, al zijn er ook wijnmakers die een deel op eikenhout laten rijpen voor meer diepgang en rondere tannines. Hoeveel hout wordt gebruikt en hoe lang de wijn rijpt, verschilt sterk per producent en soms per jaargang, dus dat kun je nooit als vaste regel voor de druif zelf beschouwen. In Italië wordt de oorspronkelijke Bonarda vaker geblend met Nebbiolo of Croatina, terwijl de Argentijnse Bonarda juist regelmatig als zuivere, ongemengde wijn wordt gebotteld, zoals ook bij de Bonarda ‘Armando’ van La Posta het geval is.

Waar past Bonarda bij?

Door de zachte tannines en de frisse zuren is Bonarda een prettige metgezel bij gerechten die om sappigheid vragen zonder een zware wijn nodig te hebben. Gegrild vlees, stevige pasta met tomatensaus en pizza met salami of gerookte worst passen goed bij het rode fruit en de levendige afdronk. Ook bij empanada’s of andere gevulde hartige hapjes komt de fruitige kant van de druif goed tot zijn recht. Kies je voor een variant die op hout heeft gelegen, dan kun je ook denken aan gerechten met een rokerige of specerijrijke toon, zoals geroosterde paprika of gestoofd vlees met kruiden.

Waar let je op bij het kiezen van Bonarda?

De grootste valkuil bij Bonarda is aannemen dat elke fles met die naam op het etiket dezelfde druif bevat. Een Bonarda uit Argentinië is een compleet andere druif dan een Bonarda Piemontese uit Italië, met een ander smaakprofiel en een andere stijl. Let daarom op de herkomst op het etiket, want die zegt meer over wat je in het glas krijgt dan de naam van de druif alleen. Een tweede punt om op te letten is de mate van houtrijping: sommige Bonarda’s zijn puur op fruit gericht en bedoeld voor jong drinken, terwijl andere door langere vaten- of vatrijping meer structuur en kruidigheid krijgen. Hoeveel handwerk in de wijngaard is gestoken, hoe hoog de opbrengst per hectare lag en hoe lang de wijn is gerijpt, zijn factoren die de uiteindelijke stijl sterk kunnen beïnvloeden, en dat verschilt van producent tot producent.

Veelgestelde vragen

Is Bonarda droog of zoet?

Bonarda wordt vrijwel altijd droog gevinifieerd. De indruk van zoetheid die je soms proeft, komt van het rijpe, sappige fruit en niet van restsuiker.

Op welke temperatuur schenk je Bonarda?

Een lichte, fruitige Bonarda komt het best tot zijn recht rond de zestien tot achttien graden. Schenk je een variant die op hout is gerijpt, dan mag de temperatuur iets richting de achttien graden opschuiven, zodat de kruidige tonen zich beter openen.

Welk glas past bij Bonarda?

Een middelgroot bordeauxglas of een universeel wijnglas met een iets versmallende bovenrand werkt goed. Dat concentreert het fruitaroma zonder de frisse zuren te overheersen, iets waar deze druif juist van profiteert.

Hoe lang kun je Bonarda bewaren?

De meeste Argentijnse Bonarda is gemaakt om binnen enkele jaren na de oogst te drinken, terwijl juist het fruit nog levendig is. Varianten met meer houtrijping en concentratie kunnen iets langer liggen, maar Bonarda geldt niet als een druif met een lang bewaarpotentieel zoals sommige andere rode druiven.

Met welke druiven wordt Bonarda geblend?

In Argentinië wordt Bonarda vaak los gebotteld, maar wordt hij ook gebruikt om Malbec iets meer frisheid en sappigheid te geven. In Italië ligt dat anders: daar wordt de oorspronkelijke Bonarda traditioneel samengevoegd met Nebbiolo en Croatina.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

Argentijnse Bonarda is doorgaans donkerder van kleur, ronder van tannine en directer fruitig dan zijn Italiaanse naamgenoot. In Piemonte levert de oorspronkelijke Bonarda juist lichtere, kruidiger wijnen op met iets meer spanning door de zuren, terwijl de kleine Franse restanten in de Savoie een nog rustieker, minder bekend karakter behouden.